بورس چیست؟ انواع بازار بورس در ایران

  • ۱۶ فروردین ۱۳۹۵
  • ۳۸۱ نظر
  • ۱۵۵۷۴۳۴ مشاهده
بورس چیست

در کشور ما یکی از محوری‌ترین مفاهیمی که برای موفقیت در بازار سرمایه باید با آن آشنا شوید، ابتدایی‌ترین مفهوم این بازار است. یعنی بورس چیست؟ در این مقاله با بررسی انواع بازارهای بورس در ایران، برخی از مفاهیم اولیه بورسی، ارکان و نهادهای بورسی و وب سایت‌های مهم بورسی به این سوال پاسخ خواهیم داد. همراه ما باشید.


    ویدئو صفر تا صد بورس!

     


    بورس چیست؟

    در ساده‌ترین تعریف بورس بازاری است که در آن دارایی‌های واقعی و مالی تعیین قیمت و خرید و فروش می‌شوند.
    کارکردهای اصلی این بازار را می‌توان به صورت خلاصه این‌گونه بیان کرد:

    • مدیریت انتقال ریسک
    • شفافیت بازار
    • کشف قیمت
    • ایجاد بازار رقابتی
    • جمع‌آوری سرمایه‌ها و پس‌اندازهای کوچک برای تامین سرمایه مورد نیاز برای فعالیت‌های اقتصادی

    انواع بازارهای بورس در ایران

    بازار بورس در ایران به ۴ دسته بورس کالا، بورس اوراق بهادار، بورس انرژی و فرابورس تقسیم می‌شود. در هر یک از این بازارها، شرکت‌های مختلفی حضور دارند و کالاهای متفاوتی نیز مورد معامله قرار می‌گیرند.

    بورس کالا

    بورس کالا بازاری است که در آن کالاهای مختلف به ویژه مواد خام و مواد اولیه مانند فلزات، نفت، گندم و … مورد معامله قرار می‌گیرند. علاقه‌مندان به حضور در این بازار باید حتما کد بورس کالا دریافت کنند که با کد بورسی متفاوت است.

    انواع بازارهای بورس در ایران

    بورس اوراق بهادار

    در بورس اوراق بهادار دارایی‌هایی مانند سهام، اوراق مشارکت و …. معامله می‌شوند. بورس اوراق بهادار ایران خود به دو بازار اول و دوم تقسیم می‌شود که شرایط پذیرش شرکت‌ها در هر یک از این دو بازار و همچنین تابلوی اصلی و فرعی بازار اول با یکدیگر متفاوت است.

    بورس انرژی

    بورس انرژی بازاری است که در آن معاملات حامل‌های انرژی مانند نفت و گاز و اوراق بهادار مبتنی بر آن‌ها انجام می‌شود.

    فرابورس

    فرابورس بازاری است با ساختاری مشابه با بازار بورس با این تفاوت که شرایط پذیرش و فعالیت در این بازار ساده‌تر از بورس است. شرکت‌هایی که شرایط ورود به بازار بورس را ندارند، معمولا سهام‌شان را در بازار فرابورس عرضه می‌کنند.

    فرابورس

    بعضی از مفاهیم اولیه بورسی

    یکی از مهم‌ترین عوامل در کسب بازدهی مناسب از بازار سرمایه و موفقیت در بورس، داشتن شناخت و آگاهی کافی از این بازار است. شناخت نسبت به بورس، مبانی سرمایه گذاری موفق در این بازار و ابزارهای مختلفی که می‌توانند فعالان این بازار را برای کسب سود و رسیدن به اهداف‌شان از سرمایه‌گذاری یاری کنند.
    آشنایی با مفاهیم اولیه بورسی از جمله این موارد است که آشنایی با آن‌ها برای کسانی که برای اولین بار قصد ورود به بازار سرمایه رادارند، ضروری است. در زیر به اختصار برخی از این مفاهیم را توضیح می‌دهیم.

    کد بورسی

    همه کاربران بازار سرمایه برای حضور در این بازار و خرید و فروش سهام باید کد بورسی داشته باشند. شناسه منحصر به فردی که از ترکیب سه حرف اول نام خانوادگی افراد و ۵ عدد به صورت تصادفی تشکیل شده است و تنها یک‌بار برای هر سرمایه‌گذار صادر می‌شود.

    نماد معاملاتی

    برای تسهیل معاملات و سرعت بخشیدن به فرآیند خرید و فروش سهام در بورس، برای هر یک از شرکت‌های حاضر در این بازار یک نماد معاملاتی در نظر گرفته شده است که از نام شرکت و صنعتی که شرکت در آن فعالیت می‌کند، گرفته شده است.

    شاخص بورس

    شاخص بورس کمیتی است که وضعیت کلی بازار بورس و تغییرات ایجاد شده در این بازار در بازه‌های زمانی مختلف را نشان می‌دهد. در بورس شاخص‌های مختلفی وجود دارد که هر یک به بررسی جنبه‌هایی از تغییرات این بازار می‌پردازند. از جمله این شاخص‌ها می‌توان به شاخص کل قیمت، شاخص بازده نقدی، شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر، شاخص هم‌وزن و … اشاره کرد.

    برخی از مفاهیم اولیه بورسی

    کارگزار ناظر

    در بازار بورس ایران خرید و فروش سهام و انجام معاملات با واسطه کارگزاری‌ها یا همان کارگزار ناظر انجام می‌شود. انتخاب کارگزار ناظر یکی از اولین قدم‌ها برای فعالیت در بورس و انجام معاملات در این بازار به شمار می‌رود.

    صندوق سرمایه‌گذاری

    در بازار بورس ابزارهای مختلفی برای سرمایه‌گذاری تعبیه شده‌اند که از جمله آن‌ها می‌توان به صندوق‌های مشترک سرمایه‌گذاری اشاره کرد. این صندوق‌ها یکی از روش‌های سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در بورس به شمار می‌روند و با بهره‌گیری از نیروهای متخصص و حرفه‌ای در زمینه بورس و بازارهای مالی، به مدیریت دارایی سرمایه‌گذاران خود در این بازار می‌پردازند.
    صندوق های سرمایه گذاری انواع مختلفی دارند که از جمله آن‌ها می‌توان به صندوق‌های با درآمد ثابت، صندوق‌های سهامی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری مختلط اشاره کرد.

    ارکان و نهادهای بورسی

    در ادامه به معرفی برخی از مهم‌ترین ارکان‌ها و نهادهای بازار سرمایه در ایران می‌پردازیم. همچنان همراه ما باشید.

    شورای عالی بورس

    شورای عالی بورس، بالاترین رکن بورس اوراق بهادار است و مهم‌ترین وظیفه آن تصویب سیاست‌های کلان و خط مشی‌های بازار و همچنین اعمال نظارت بر اجرای قانون بازار بورس اوراق بهادار است.

    اعضای شورای بورس عبارتند از: وزیر امور اقتصاد و دارایی در سمت رئیس شورا، وزیر بازرگانی، رئیس بانک مرکزی، روسای اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران و اتاق تعاون، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در سمت دبیر شورا و سخنگوی سازمان، ۳ نفر خبره مالی از بخش خصوصی با مشورت تشکل‌های حرفه‌ای بازار به پیشنهاد وزیر امور اقتصاد و دارایی و تصویب هیئت وزیران، یک نفر خبره از بخش خصوصی به پیشنهاد وزیر ذی‌ربط و تصویب هیئت وزیران برای هر بورس کالا.

    سازمان بورس و اوراق بهادار

    سازمان بورس و اوراق بهادار یک موسسه عمومی غیر دولتی است که شخصیت حقوقی و مالی مستقلی دارد. این سازمان توسط یک هیئت مدیره ۵ نفره از کارشناسان بخش غیردولتی که دارای حسن شهرت و تجربه در رشته‌های مالی هستند و با پیشنهاد رئیس شورای عالی بورس و تصویب این شورا تعیین می‌شوند، اداره می‌شود.
    از جمله اهداف ایجاد سازمان بورس و اوراق بهادار، تدوین قوانین و مقررات و نظارت بر اجرای آن‌ها زیر نظر شورای عالی بورس است.

    سازمان بورس و اوراق بهادار

    بورس اوراق بهادار تهران

    بورس اوراق بهادار تهران یکی دیگر از ارکان مهم بازار سرمایه ایران است. این نهاد یک شرکت سهامی عام انتفاعی است که عملیات اجرایی بورس اوراق بهادار بر عهده آن قرار دارد. ایجاد بازاری منصفانه، کارآ و شفاف با ابزارهای متنوع از مهم‌ترین ماموریت‌های این سازمان به شمار می‌رود.
    تشکیل، سازماندهی و اداره بازار اوراق بهادار، پذیرش اوراق بهادار، وضع و اجرای ضوابط حرفه‌ای و انضباطی برای اعضا و نظارت بر فعالیت آن‌ها و نظارت بر حسن انجام معاملات اوراق بهادار از جمله وظایف بورس اوراق بهادار تهران است.

    بورس اوراق بهادار تهران

    شرکت مدیریت فناوری بورس تهران

    وب سایت شرکت مدیریت فناوری بورس تهران به نشانی TSETMC.com یکی از پرطرفدارترین و کاربردی‌ترین وب‌سایت‌ها در میان فعالان بازار سرمایه است. اصلی‌ترین وظیفه این شرکت، راهبری عملیاتی و فنی سامانه رایانه‌ای بورس است. نام وب سایت شرکت مدیریت فناوری بورس تهران در میان پربازدیدترین وب سایت‌های ایرانی در سایت الکسا نیز دیده می‌شود.

    شرکت مدیریت فناوری بورس تهران

    شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه

    شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه یا به اختصار سمات، یکی دیگر از نهادهای مهم بازار سرمایه است که امور مربوط به ثبت، نگهداری، انتقال، مالکیت اوراق بهادار و تسویه وجوه معاملات را برعهده دارد. این نهاد زیر نظر سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت می‌کند.

    شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه

    شرکت‌های سرمایه‌گذاری

    شرکت‌های سرمایه‌گذاری از دیگر نهادهای مالی مهم و کلیدی بازار سرمایه هستند که با بهره‌گیری از نیروهای متخصص و حرفه‌ای، به مدیریت دارایی افرادی مشغول هستند که نمی‌خواهند به صورت مستقیم به خرید و فروش سهام و انجام معاملات در بازار بورس بپردازند. وظیفه این شرکت‌ها، سرمایه‌گذاری وجوه جمع‌آوری شده از مشتریان در ترکیبی از اوراق بهادار مختلف است.

    صندوق‌های سرمایه‌گذاری

    از دیگر نهادهای مهم و کلیدی بازار سرمایه، صندوق‌های سرمایه‌گذاری هستند که بنا بر تعریف ماده ۱ بند ۲۰ قانون بازار اوراق بهادار، نهادهای مالی هستند که فعالیت اصلی آن‌ها سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار است و مالکین واحدهای آن نیز نسبت به سود و زیان صندوق شریک هستند. وجوه دریافتی از سرمایه‌گذاران در این صندوق‌ها در ترکیب متنوعی از اوراق بهادار و سایر دارایی‌ها سرمایه‌گذاری می‌شود.
    صندوق‌های سرمایه‌گذاری، به ویژه برای کسانی که دانش کافی از بازار سرمایه ندارند یا نمی‌توانند اتفاقات این بازار را پیگیری کنند، گزینه‌ای بسیار خوب برای ورود به بورس و سرمایه‌گذاری در این بازار به شمار می‌روند.

    وب سایت‌های مهم بورسی

    یکی از مهم‌ترین سوالات فعالان بازار سرمایه به ویژه در ابتدای ورود به این بازار این است که اطلاعات مورد نیاز برای تحلیل بازار سرمایه را از چه منبعی به دست آورند. در ادامه مطلب به این سوال پاسخ می‌دهیم و برخی از وب سایت‌های پرطرفدار و کاربردی برای کسب اطلاعات بورسی را به شما معرفی می‌کنیم.

    ۱/ سایت مدیریت فناوری بورس تهران

    وب سایت شرکت مدیریت فناوری بورس تهران به نشانی www.tsetmc.com همانگونه که پیش از این هم گفتیم یکی از جامع‌ترین و کاربردی‌ترین وب سایت‌هایی است که اطلاعات بسیار خوبی درباره نمادهای معاملاتی مختلف در آن ارائه شده است.
    در این وب سایت می‌توانید آمار و نمودارهای مربوط به معاملات روزانه سهام، وضعیت بازارهای مختلف بورس، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و … را مشاهده کنید و از این اطلاعات برای تحلیل بهتر بازار سرمایه و انتخاب سهام مناسب برای انجام معاملات در این بازار استفاده کنید.

    سایت مدیریت فناوری بورس تهران

    ۲/ سایت کدال

    سامانه جامع اطلاع‌رسانی ناشران یا کدال به نشانی www.codal.ir یکی دیگر از وب سایت‌های پرکاربرد بازار سرمایه است که اطلاعات و گزارشات مالی شرکت‌های بورسی در این وب سایت جمع‌آوری و منتشر می‌شود.

    سایت کدال

    ۳/ سایت فیپیران

    مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران یا فیپیران به نشانی www.fipiran.com از دیگر سایت‌هایی است که در آن اطلاعات مختلفی از بازار سرمایه ارائه شده است.از جمله این اطلاعات می‌توان به وضعیت معاملات سهام در بورس، شاخص‌های مختلف این بازار و البته اطلاعات جامع و بسیار خوبی درباره صندوق‌های سرمایه‌گذاری اشاره کرد.

    سایت فیپیران


    سخن آخر

    بورس بازار جذاب و هیجان‌انگیز است که در عین سودآور بودن ریسک کاهش سرمایه نیز در آن وجود دارد. بازاری که اگر اطلاعات خوبی از آن داشته باشید و با شناخت وارد آن شوید، می‌توانید سود خوبی از آن به دست آورید. در این مطلب سعی کردیم در یک نگاه این بازار را بررسی کنیم و به شما بگوییم که بورس چیست و چگونه در بورس سرمایه‌گذاری کنیم؟ راهنمای کامل سرمایه گذاری در بورس برای تازه واردان، که می‌تواند شروعی برای آشنایی با این بازار و نحوه سرمایه‌گذاری در آن باشد. برای آشنایی بیشتر با بازار بورس و مبانی سرمایه‌گذاری موفق در این بازار، دوره‌های آموزش بورس آگاه را فراموش نکنید.

    381 پاسخ به “بورس چیست؟ انواع بازار بورس در ایران”

    1. nazaninka گفت:

      سلام و خسته نباشید
      مطالب ذکر شده کاربردی و جامع بود
      من سوالی هم داشتم که نمیدونم از این طریق مطرح کنم یا محل دیگری برای طرح این موارد در نظر گرفته شده است که راهنمایی فرمایید ممنون خواهم بود
      سوال من این است که در حال حاظر و با توجه به وضعیت بازاربورس در ایران و دورنمای صنعت کشور تمرکز بر سود سهام شرکت ها دارای سود مطمین , بصرفه و صلاح است یا تمرکز و خرید و فروش و استفاده از سود تفاوت قیمت سهام ؟
      متشکرم

      ۳۵
      • Agah گفت:

        سلام
        ممنونیم از لطفتون. در مورد سوالی که مطرح کردید، این موضوع بسته به دید شما و نحوه سرمایه گذاریتون داره که بلند مدت هست، میان مدت یا کوتاه مدت.

        ۲۳
      • hadi nazari گفت:

        ba arze salamo adab mikhasam bedonam mionam az shoma komak begiram barae vorod dar bors man hich eelaai nadaram aghriban2 mikhasam bedonam mionid komakam konid//////////////

        ۴
        • Agah گفت:

          با سلام
          پیشنهاد می کنیم در دوره های آموزشی مربوط به بازار سرمایه شرکت کنید و مطالب بآشگاه را نیز مطالعه بفرمایید.
          برای اطلاع از دوره های آموزشی می توانید در ساعات اداری با شماره ۸۲۱۵۴۱۰۲-۰۲۱ تماس حاصل فرمایید.

          ۱۶
      • سعید گفت:

        میتونین در کانال دارن بافت در تلگرام به ادرس warenbaft@ هم بپیوندید اونجا کاملا توضیح داده وهمچنین راجعبه اززهای دیجیتال و بیت کوین هم گفته

        ۹
    2. httvakili گفت:

      با سلام و تشکر از مطلب جامع و کامل شما
      این مطالب عنوان شده بظاهر تکراری و در حد تازه کارها میباشد ولی از طرفی اساس کار در بورس بوده و از طرفی هم هر کدام ار مباحث جای بحث و نقطه یابی دارد. به عنوان مثال بحث بورس کالا دریایی مطالب دارد که ورود در ان شاید صدها گزارش شود. لذا پیشنهاد بنده این است که تک تک اقایان و خانمها عضو هر مطلبی تکمیلی در رابطه با مباحث فوق و یا سوال داشته باشند مطرح کنند . مطمینن موارد کاربردی از این گفتگو ها بدست خواهد امد.
      با سپاس فراوان

      ۱۷
    3. rezaahmadi863@gmail.com گفت:

      بسیار کاربردی برای افراد تازه کار

      ۳۴
    4. agah07314 گفت:

      عالی بود اما کاش ماهی گیری رو یادمون بدید نه ماهی رو اماده بیایید بزارید جلومون مثلا چطوری تراز نامه و صورت مالی یه شرکت رو تحلیل کنیم که سهام خوبی بتونیم بخریم و یا ضرر نکنیم انقد که دیگه در مورد اشنایی مقدماتی بورس نوشتید که همه رو حفطپظ شدم.با تشکر از مطالب خوبتون و پیگیری مستمر اگاه

      ۲۶۰
      • Agah گفت:

        سلام دوست عزیز
        دوره های تحلیل بنیادی، تحلیل تکنیکال و بسیاری دوره های دیگر با تخفیف ۲۰ تا ۸۰ درصدی در کارگزاری آگاه برگزار می گردد که در آنها نحوه تحلیل صورتهای مالی در دو سطح مقدماتی و پیشرفته ارائه می شود. از طرفی روش تحلیل تکنیکال سهام نیز آموزش داده میشود. البته تلاش خواهیم کرد تا به زودی نکاتی از بررسی صورتهای مالی را به زبان ساده در اختیار دوستان قرار دهیم.

        ۸۴
      • امیرحسین گفت:

        با سلام دوست عزیز . برای تجزیه و تحلیل صورت های مالی باید در کلاس های تحلیل بنیادی شرکت کنید.

        ۲۹
      • مهری نیکخو گفت:

        با سلام به بنده حداقلش اینه که به راهنمایی ها یا تحلیل صورتهای مالی و ترازنامه و گزارش سود و زیان شرکت انتخابی ، یک کارشناس ارشد مالی موظف در هر شرکتی بزرگی تکیه کنیم. که فکر میکنم در آشنایان هر کسی موجود باشه حداقل یک نفر

        ۴۷
      • فرشاد گفت:

        باسلام خدمت همه علاقه مندن به تجارت بورس

        یکی از تفاوت های افراد سروتمند و فقیر اینه که اولی پولش رو سرمایه گذاری میکنه و دومی پس انداز
        حالا من یک سوال از شما دارم آیا سرمایه گذاری کردن در ایران با این وضعیت روش درستیست جوابش با خودتون

        اما من به تازکی در بازار بورس نزدک که دومین بازار بورس جهانه و در نیویورک قرار داره سرمایه گذاری کردم سهام شرکت اپل که همه میدونن چیه و ندفیلیکس که بزرگترین شرکت فیلم سازی در آمیکا هست رو خریداری کردم

        این بازار بورس یک نوع ربات طراحی کردن ک قادر به خرید و فروش سهام شما با توجه به کم و زیاد و تغییرات در سیاست و بازار جهانی به شما بیشترین سود را خواهد داد

        شبکه داخلی در باره صحت این ربات و کسی که با پول مردم سرمایه گذاری میکنه و به مردم یچیزی میده رو نشون میده
        حالا حساب کنید اگ خودتون سرمایه گذار اصلی باشید چقد میتونید سود میکنید

        جهت باور و قبولی صحت حرفام تو آپارات نام (مهدی عبدی) سرچ کنید

        ۶۷
        • سامان گفت:

          نزدک تو ایران شعبه نداره لطفا الکی سر ملت رو کلاه نزارید

          ۱۲۰
        • شبنم گفت:

          با عرض سلام.آیا سرمایه گذاری در بازار بورس نزدک ضرری نداره؟من تازگی بهم پیشنهاد شده اما نمیدونم برم یا نه؟

          ۲۳
          • Agah گفت:

            سلام دوست عزیز
            بورس نزدک یک بورس بین المللی است و فعالیت در بورس های بین المللی شرایط خاص به خودش را دارد. قبل از فعالیت در این بازار لازم است از شرایط آن آگاه باشید.

            ۳۴
      • هلن گفت:

        باسلام،
        برای آشنایی بیشتر با ترازنامه مالی و صورت های مالی میتونین کتابهای کیوساکی من جمله سرمایه گذاری موفق ، رو بخونید، خیلی کمک کننده هست

        ۱۸
    5. ابراهیم اغال گفت:

      جدول تفاوت بین بازارها در ایران خیلی جالب بود.....

      ۵۵

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    عدد را وارد کنید:

    1 2 3 42