چگونگی استفاده از ضریب بتا در معاملات بورسی

همه سرمایه‌گذاران برای ورود به هر بازاری، نیاز به داشتن دانش و تخصص لازم برای حضور در آن بازار دارند؛ زیرا به‌منظور خرید و فروش سهام شرکت‌های بورسی، باید عملکرد این شرکت‌ها مورد ارزیابی قرار بگیرد و برای ارزیابی عملکرد شرکت‌ها، می‌توان از ضریب بتا بهره‌مند شد. این ضریب معیاری آماری است که سرنخی را به سرمایه‌گذاران درمورد نوسان‌پذیری می‌دهد و از طریق مقایسه بازده سهام با بازده شاخص بازار سنجیده می‌شود. میزان اهمیت ضریب بتا و تأثیر آن در اندازه‌گیری میزان سودآوری سهام‌داران، بهانه‌ای شد تا در این مطلب نگاهی به چگونگی استفاده و محاسبه ضریب بتا داشته باشیم.

چگونگی محاسبه ضریب بتا

Beta Coefficient یا ضریب بتا، میزان ریسک سیستماتیک سبد سهام را نسبت به ریسک پرتفوی بازار محاسبه می‌کند و نشانگر نوسان قیمتی سهم، در مقایسه با شرایط کلی بازاری است که در آن فعالیت می‌کند.

فرمول محاسبه ضریب بتا به شرح زیر است:

ضریب بتا از تقسیم کوواریانس بین بازدهی دارایی و بازدهی بازار بر واریانس بازار به دست می‌آید که در ادامه نمایش داده شده است.

فرمول محاسبه ضریب بتا

ذکر این نکته حائز اهمیت است که ضریب بتا از طریق مقایسه بازدهی سهام شرکت‌های بورسی با بازدهی شاخص بازار محاسبه می‌شود و ضریب بتای بازار همیشه یک است.

تفسیر ضریب بتا

فعالان بازار سرمایه برای استفاده از ضریب بتا در معاملات خود، باید نسبت به کاربرد آن اطلاعات کامل داشته باشند. با توجه به این موضوع، درصورتی‌که بتای سهمی برابر با یک باشد، می‌توان گفت تغییرات قیمت این سهام مطابق با حرکت بازار خواهد بود. در نتیجه اگر وضعیت کلی بازار سرمایه مثبت باشد، به احتمال بسیار زیاد وضعیت سهام این شرکت بورسی نیز وضعیتی مثبت خواهد داشت.

اگر بتای سهمی بزرگ‌تر از یک باشد، در چنین شرایطی افزایش یا کاهش قیمت آن سهم، بیشتر از تغییرات بازار خواهد بود. در بازار سرمایه چنین سهامی را تهاجمی می‌نامند و خرید و فروش آن، ریسک بالاتری را نسبت به دیگر سهام شرکت‌های بورسی دارد. از طرفی اگر بتای سهمی کوچک‌تر از یک و بزرگ‌تر از صفر باشد، تغییرات قیمت سهام این شرکت‌های بورسی نیز کوچک‌تر از روند کلی بازار خواهد بود؛ در بازار سرمایه، این‌گونه سهام را تدافعی می‌نامند. درصورتی‌که بتای سهمی برابر با صفر باشد، حرکت قیمتی آن، هیچ‌گونه همبستگی با حرکت و روند کلی بازار ندارد و درصورتی‌که بتای سهم کوچک‌تر از صفر باشد، حرکت قیمت سهم، خلاف جهت روند کلی بازار است. با توجه به این موضوع، هرگاه سهمی بتای بزرگ‌تری داشته باشد، پتانسیل بیشتری برای بازدهی دارد اما ممکن است از ریسک سیستماتیک بالایی نیز برخوردار باشد. براساس تجربه، سهمی که ضریب بتای بالایی دارد، در زمان پایین آمدن قیمت‌ها، برای معامله گزینه بسیار مناسبی محسوب می‌شود چون با کاهش ریسک سیستماتیک، قیمت سهم با شتاب بیشتری بالا می‌رود.

از طرفی دیگری می‌توان ضریب بتا را برای یک صنعت خاص محاسبه کرد.  با محاسبه ضریب بتا برای یک صنعت خاص، تا حدودی می‌توان میزان بازدهی یک سرمایه‌گذاری را پیش‌بینی نمود. برای مثال درصورتی‌که بتای سهمی ۱/۵ باشد، به این معنا است که این سهم ۵۰ درصد بیشتر از متوسط بازار توسعه‌پذیر است و یا درصورتی‌که بتای سهمی ۰/۸۵ باشد، به این معنا است که این سهم ۱۵ درصد کمتر از متوسط بازار توسعه‌پذیر است. اگر ضریب بتای شاخص یک صنعت ۱/۱ باشد، در صورت رشد شاخص کل بورس در یک بازه زمانی، شاخص صنعت موردنظر نیز می‌تواند به میزان ۱۰ درصد بیشتر رشد کند. وقتی‌که بتای سهمی ۲ باشد و بازار ۱۰ درصد رشد داشته باشد، قیمت این سهام ۲۰ درصد رشد خواهد داشت.  در نتیجه این مطلب می‌توان دریافت که سرمایه‌گذارانی که ریسک‌پذیری پایینی دارند، باید بر روی سهامی سرمایه‌گذاری کنند که بتای پایین دارند و بالعکس سرمایه‌گذارانی که تمایل به سودآوری بیشتر دارند و از ریسک‌پذیری بالایی نیز برخوردار هستند، می‌توانند در سهامی با ضریب بتای بالا، سرمایه‌گذاری نمایند.

نمونه‌ای از چگونگی محاسبه ضریب بتا

برای محاسبه ضریب بتا، ابتدا باید بازده روزانه سهام موردنظر و کل بازار را از سایت‌های معتبر استخراج کنید. اگرچه برخی از نرم‌افزارها و وب‌سایت‌ها، ضریب بتا را محاسبه می‌کنند اما درصورتی‌که خودتان قصد محاسبه این ضریب را برای بازه زمانی مشخص داشته باشید، می‌توانید از نرم‌افزار اکسل استفاده کرده و ضریب بتای هر سهم را به‌راحتی محاسبه کنید که در ادامه مثالی از چگونگی محاسبه آن بیان شده است.

به‌منظور دسترسی به اطلاعات سهم موردنظر، می‌توانید به وب‌سایت مرکز پردازش اطلاعات ایران مراجعه کرده و اطلاعات موردنیاز خود را جمع‌آوری نمایید. همان‌طور که گفته شد در این سایت، ضریب بتای هریک از شرکت‌های بورسی محاسبه شده است.

 در ادامه به محاسبه ضریب بتای صندوق سرمایه‌گذاری مشترک آگاه می‌پردازیم. برای این موضوع در وبسایت مرکز پردازش اطلاعات ایران، صندوق مشترک آگاه را انتخاب کرده و وارد صفحه آن شوید.

اطلاعات صندوق سرمایه‌گذاری مشترک آگاه
سپس باید به وب‌سایت صندوق سرمایه‌گذاری مشترک آگاه مراجعه کرده و وارد صفحه بازدهی صندوق شوید.

اطلاعات صندوق سرمایه‌گذاری مشترک آگاه
دراین بخش شما به بازدهی روزانه صندوق و کل بازار دسترسی دارید.

اطلاعات صندوق سرمایه‌گذاری مشترک آگاه

در بخش بعدی باید فایل اکسل بازده روزانه صندوق و بازار را دانلود کرده و از این طریق فایل اکسل در دسترس شما قرار خواهد گرفت. در تصویر زیر گزینه‌ای که با استفاده از آن می‌توان فایل اکسل را دانلود کرد، برای شما مشخص شده است.

اطلاعات صندوق سرمایه‌گذاری آگاه

پس از دانلو د فایل اکسل مربوطه و مرتبط کردن اطلاعات هر دو ستون، با استفاده از تابع کوواریانس در اکسل (COVAR) باید میزان کوواریانس بین بازده بازار و صندوق را محاسبه نمایید و در مرحله بعد ستون‌ بازده روزانه بازار را انتخاب کرده و با استفاده از تابع واریانس در اکسل (VAR)، میزان واریانس بازده بازار را به‌دست آورید. پس از انجام محاسبات، باید کوواریانس و واریانس را بر هم تقسیم کرده و در انتها مقدار ضریب بتا به دست آورید. طبق همین روند ضریب بتای صندوق سرمایه‌گذاری مشترک آگاه، ۰/۹۰ محاسبه‌شده است. این عدد نشان می‌دهد که ریسک سرمایه‌گذاری در صندوق سرمایه‌گذاری مشترک کارگزاری آگاه کم است و به همین نسبت نیز ممکن است سود کم‌تری نصیب سرمایه‌گذاران شود. با توجه به مطالب گفته شده، سهام صندوق سرمایه‌گذاری مشترک آگاه، حالت تدافعی دارد و ۰/۱ درصد توسعه‌پذیری کمتری نسبت به متوسط بازار خواهد داشت.

جمع‌بندی

محاسبه ضریب بتا، تنها یکی از شاخص‌های تأثیرگذار در تصمیم‌گیری فعالان بازار سرمایه است؛ سرمایه‌گذاران برای دست یافتن به سودآوری مناسب باید از شاخص‌های تأثیرگذار دیگر نیز در تصمیم‌گیری‌های خود و همچنین در تحلیل‌های تکنیکال و بنیادی استفاده نمایند تا از این طریق بتوانند ریسک معاملات بورسی خود را به حداقل رسانند. در پایان ذکر این نکته لازم است که سرمایه‌گذاران برای تشکیل سبد سهام خود، باید ضریب بتای شرکت‌های موردنظر را محاسبه نمایند. زیرا این ضریب می‌تواند نمای کلی از وضعیت شرکت را در بازار نمایش دهد و آنها از این طریق می‌توانند به‌درستی سبد سهام خود را مدیریت کنند.

آیا از کارگزار خود تخفیف نقدی کارمزد، وام قرض‌الحسنه و یا اعتبار دریافت می‌کنید؟

کارگزاری آگاه به تمام مشتریان خود این خدمات را ارائه می‌کند. برای کسب اطلاعات بیشتر، فرم ذیل را تکمیل نمایید تا با شما تماس بگیریم.

 




49 نظر در مورد مطلب “چگونگی استفاده از ضریب بتا در معاملات بورسی

  1. با سلام و سپاس از اطلاعات مفیدتون .
    آیا این امکان وجود دارد که گزینه ای به نام ضریب بتا هم مانند ای پی اس و پی به ای در مشخصات شرکت ها اعمال شود؟

  2. آخه این چه وضعشه ؟!! امروز ( ۱۶ / ۷ / ۹۶ ) اقدام به خرید سهم ولشرق کردم که در کمال تعجب خطایی مسخره تحویلم داد و سفارشم ثبت نشد و از صف خرید جاموندم , این هم عکس خطایی که داد :
    http://uupload.ir/files/3pwh_0.jpg

    صبح نشستیم منتظر تا راس ساعت ۸ و ۳۰ ثبت سفارش کنیم آخرشم اینجوری
    ,امیدوارم مورد پیگیری قرار بگیره

    1. سلام
      کلیه مواردی که اعلام می فرمایید بررسی و پیگیری می شود. با توجه به اینکه برای عرضه های اولیه اعمال قوانینی که بورس اعلام می کند، الزامی است، در برخی مواقع این قوانین در روز پس از عرضه ایجاد مشکل می کند. از این بابت پوزش می طلبیم و تلاش خواهیم کرد، در این خصوص اقدامات مقتصی صورت پذیرد.

    1. سلام دوست گرامی
      از جمله نرم‌افزارهایی که برای محاسبه ضریب بتا در بازار بورس ایران استفاده می‌شود، می‌توان به نرم‌افزار “ره آورد نوین” اشاره کرد. موفق باشید.

    1. سلام دوست گرامی
      از جمله نرم‌افزارهایی که برای محاسبه ضریب بتا در بازار بورس ایران استفاده می‌شود، می‌توان به نرم‌افزار “ره آورد نوین” اشاره کرد. موفق باشید.

  3. سلام
    متن دارای اشکال هست و سوال امروز هم بر مبنای همین متن اشتباه طراحی شده
    ” براساس تجربه، سهمی که ضریب بتای بالایی دارد، در زمان پایین آمدن قیمت‌ها، برای معامله گزینه بسیار مناسبی محسوب می‌شود چون با کاهش ریسک سیستماتیک، قیمت سهم با شتاب بیشتری بالا می‌رود.”
    سهام با ضریب بتای کوچک منفی در زمان پایین آمدن قمیت ها مناسب هستند نه ضریب بتای بالا

    1. سلام
      سهمی که ضریب بتای ان بالا است، تهاجمی است و با رشد بازار، با قدرت بیشتری رشد می کنند. لذا زمانی که قیمت ها پایین است، معمولاً سهامی خریداری شود که بتای آن بالاتر باشد تا با رشد بازار، بیشتر رشد کند.

    1. سلام
      ضمن عذرخواهی، این امتیاز برای تعداد محدودی از مشتریان در خصوص دو عرضه مذکور لحاظ نشده که انشااله تا تاریخ ۲۸ مهر در سیستم لحاظ خواهد شد.

  4. سلام
    ببخشید من بعضی اوقات در رفتن به سامانه آسا تریدر مشکل دارم وقتی کد و رمز عبور و می زنم و کپچا رو میزنم بعد هیچی نمیشه !! یعنی بر می گرده به همون صفحه کپچا رو عوض می کنه و هیچ … همین حتی اروری یا چیزی نمیده لطفا این مورد رو برطرف کنید یا حداقل یه خطایی بده

    1. سلام
      ممنونیم از اینکه مشکلتون رو بیان فرمودید. فقط اینکه اطلاعاتی که فرمودید خیلی کافی نیست. چه زمان هایی این اتفاق رخ میده؟ در ساماه جدید این مشکلرو دارید یا سامانه قدیمی؟ با هر مرورگری اقدام می کنید، همین مشکل رو دارید؟ سیستمی که مورد استفاده قرار می دید چی هست؟ از نسخه اندروید، آیفون یا وب این مشکل رو مشاهده می کنید.

      1. اکثر اوقات وقتی بازار باز هست این اتفاق میوفته ولی در حال حاضر هم که چک می کنم وجود داره و من نمی تونم به سامانه وصل بشم
        ، در هر دو نسخه این مشکل وجود داره ، با مرورگر فایرفاکس (نسخه ۵۶ و سیستم عامل ویندوز ۷ ) و اینترنت اکسپلورر نمی تونم کروم هم ندارم ، سیستمم F 5 ایسر هست که می تونید مشخصاتش رو ببینید . نه تو نسخه ی اندروید چنین مشکلی پیش نمیاد

  5. سلام..یه پیشنهاد داشتم لطفاً پیگیری نمایید..من الان از بسته اعتباری ۱ ماهه استفاده میکنم و سهام خریدم و باید سر یکماه تسویه نماییم گفتم اگه امکانش باشه برای اینکه مشتریان سهم خود رو نفروشند اگه کسی تو باشگاه موجودی داشت همون بسته رو دوباره تمدید کنه و نیازی به فروش سهم نباشه…این پیشنهاد اگه موافقت بشه خیلی به درد مشتریان میخوره …

  6. سلام برنامه برای من قاطی کرده تو هر برگه کی داخل مرورگر باز می کنم امتیازم متفاوت هست و وقتی کی در بخش مسابقه سوال ها ام مشکل دارم، حتی درس جواب میدم از رتبه بندی من پایین تر میره از مرورگر کروم استفاده می کنم لطفا پیگیری کنید ممنون

    1. سلام
      برای پیگیری چندین بار با موبایل شما تماس گرفته شد که متاسفانه تماس ها موفقیت آمیز نبود. شما در چه برنامه ای با مشکل مواجه هستید.

  7. طبق همین روند ضریب بتای صندوق سرمایه‌گذاری مشترک آگاه، ۰/۹۰ محاسبه‌شده است. این عدد نشان می‌دهد که ریسک سرمایه‌گذاری در صندوق سرمایه‌گذاری مشترک کارگزاری آگاه کم است و به همین نسبت نیز ممکن است سود کم‌تری نصیب سرمایه‌گذاران شود. با توجه به مطالب گفته شده، سهام صندوق سرمایه‌گذاری مشترک آگاه، حالت تدافعی دارد و ۰/۰۱ درصد توسعه‌پذیری کمتری نسبت به متوسط بازار خواهد داشت.
    باسلام وتشکر
    چرا یک صدم؟مگر یک دهم نمیشود؟

  8. سلام
    امتیاز مسابقات اینستاگرام شماره ۱۹، ۲۰ و ۲۱ و ۲۲ برای اینجانب هنوز واریز نشده است. لطفا پیگیری فرمایید. کد باشگاه AF4443

    1. سلام
      ثبت این مولفه و امکان محاسبه آن، به دلیل اینکه برای دوره های مختلف محاسبه می شود و میتواند محاسبه آن موجب کندی سامانه های معاملاتی شود، لذاعموماً در سامانه های معاملاتی محاسبه نمی شود. برای این کار از فایل های اکسل استفاده می شود.

  9. سلام
    خداقوت
    کد AH3527 منو به عنوان معرف ثبت کردن و بجای ۵۰۰ امتیاز ۵۰ امتیاز در
    سوابقم ثبت شده است لطفا بررسی نمایند کد باشگاهم AF8629
    متشکرم

    1. سلام
      دوست گرامی با مراجعه به گزارش امتیاز خود، مشاهده خواهید کرد که در تاریخ ۱۳۹۶/۰۷/۰۴ بابت تبدیل شدن زیر مجموعه سطح یک شما با نام … (کد باشگاه AH3527 ) به مشتری، ۴۵۰ امتیاز به شما تعلق گرفته است.
      شایان ذکر است در تاریخ ۱۳۹۶/۰۶/۲۶ نیز ۵۰ امتیاز بابت عضویت ایشان دریافت کرده اید که مجموعاً ۵۰۰ امتیاز خواهد شد.

    2. سلام
      دوست عزیز هنگامیکه ایشان شما را بعنوان معرف انتخاب کردند کاربر بآشگاه(غیر مشتری) بودند و ۵۰ امتیاز به شما داده شد.
      در تاریخ ۱۳۹۶/۰۷/۰۴ نیز حساب ایشان از کاربری به مشتری تبدیل شده و ۴۵۰ امتیاز دیگر نیز به شما داده شد ، که در مجموع برابر با ۵۰۰ امتیاز از این زیرمجموعه به شما تخصیص یافت.

      1. سلام ممنون از پاسختون حق با شماست
        سوال ۲
        تاریخ ۲۳٫۰۷٫۹۶ از نماد ثاژن۳۶۰۰۰سهم خریدم فقط ۶۴۶۴سهم امتیازاتش اعمال شده و مابقیش امتیازات و تخفیف اعمال نشد ؟
        کد باشگاه AF8629
        با سپاس

    1. سلام
      حداقل ارزش لازم برای سبدگردانی به ۳۰۰ میلیون افزایش یافته است و متاسفانه با۱۰۰ میلیون امکان استفاده از خدمات سبد گردانی نیست.
      اما شما می توانید در صندوق های سرمایه گذاری، سرمایه گذاری کنید.

  10. سلام…ما مقداری پول رو کارتمونه و مقداری هم رو حساب کارگزاری مونه و حالا برای خرید عرضه اولیه یا باید از حساب کارگزاری استفاده کنین یا باید از حساب بانکی تون.. نمیشه سیستم طوری باشه از هر دوش استفاده کرد؟

    1. سلام
      با توجه به اینکه برداشت از حساب بانکی ممکن است با پاسخ مناسب از سوی بانک مواجه نشود، لذا اکیداً توصیه می شود از حساب معاملاتی نزد کارگزاری خرید عرضه اولیه (و سایر معاملات مهم) صورت گیرد نه از حساب بانکی.

  11. سلام
    با خوندن این مطلب، من با ضریب بتا آشنا شدم. کاش مولفه های ضریب بتا رو در فرمول ذکر شده معرفی میکردید تا بهتر درک بشه. هرچند که در ادامه معرفی شده بود.
    سپاس

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>