واگرایی و کاربرد آن در تحلیل تکنیکال (۱)

در مطالب قبلی از سلسله مطالب حوزه تحلیل تکنیکال، در خصوص برخی مفاهیم، ابزارها و کاربرد آن‌ها در تحلیل سخن گفتیم.  یکی از مفاهیم دیگر در این حوزه، واگرایی است. واگرایی‌ها به شرایطی از بازار گفته می‌شود که تضادی آشکار بین قیمت و ابزارهای دیگر ایجاد شده و نشان‌دهنده چرخش‌های کوچک و بزرگ بازار، در آن مقطع زمانی است. این وضعیت بیانگر ضعف معامله‌گران در گام آخر بوده و در این شرایط بازار آماده چرخش است.

به‌بیان‌دیگر واگرایی به معنی ضعف یک روند بوده و زمانی مشاهده می‌شود که قیمت و اندیکاتور در خلاف جهت یکدیگر حرکت می‌کنند. همچنین روند قیمت به پایان خود نزدیک شده و میل به چرخش دارد.

در بیشتر مواقع برگشت‌های بزرگ یک نمودار زمانی اتفاق می‌افتد که یک واگرایی مناسب داشته باشیم. از واگرایی‌ها می‌توان برای شناسایی قیمت و سطوح حساس استفاده کرد و روندهای ضعیف را که میل به برگشت دارند، تشخیص دهیم.

برای تشخیص واگرایی از اندیکاتورهای مختلف استفاده می‌کنیم. اندیکاتور مک‌دی (MACD) یکی از مهم‌ترین و پراستفاده‌ترین ابزار برای تشخیص واگرایی است. از سایر اندیکاتورها مانند RSI ،CCI و … هم می‌توان برای تشخیص واگرایی استفاده کرد.

در این مقاله قصد داریم به معرفی واگرایی بازار بپردازیم که یکی از مباحث مهم در تحلیل تکنیکال به‌شمار می‌رود.

واگرایی‌ها به چند دسته تقسیم می‌شوند که در این مقاله به بررسی واگرایی معمولی می‌پردازیم.

واگرایی معمولی:

واگرایی معمولی حالتی از واگرایی است و زمانی رخ می‌دهد که بین قیمت و اندیکاتور یک تناقض رفتاری وجود داشته باشد. دراین حالت اندیکاتور با حرکت قیمتی مخالفت کرده و نسبت به آن رفتار متضادی را از خود نشان می‌دهد. درواقع درهنگام وقوع این نوع واگرایی، قیمت از ادامه حرکت بازمی‌ایستد و تغییر جهت می‌دهد. این نوع واگرایی را با نماد RD نمایش می‌دهند و به دو دسته واگرایی معمولی مثبت و منفی تقسیم می‌شود.

واگرایی معمولی مثبت(RD+):

به‌طورکلی واگرایی معمولی مثبت در کف‌ها تشکیل می‌شود. به این شکل که قیمت، کفی پایین‌تر از کف قبل خود را ثبت می‌کند؛ اما اندیکاتور با این حرکت مخالفت کرده و نسبت به کف قبلی خود، یک کف بالاتر را ثبت می‌نماید. در این حالت قیمت میل به افزایش دارد و نشان می‌دهد که فروشندگان ضعیف شده‌اند.

فرم واگرایی معمولی مثبت به‌صورت زیر است:

واگرایی معمولی مثبت

واگرایی معمولی منفی(RD-):

این حالت از واگرایی معمولی در انتهای یک حرکت صعودی و در سقف رخ می‌دهد. به‌این‌صورت که قیمت، یک سقف بالاتر از سقف قبلی خود را می‌سازد؛ اما اندیکاتور با این حالت قیمت، مخالفت کرده و سقفی پایین‌تر از سقف قبلی ایجاد می‌کند. این نوع از آرایش واگرایی که در انتهای یک روند صعودی اتفاق می‌افتد، به‌عنوان واگرایی معمولی منفی شناخته شده و منجر به کاهش قیمت می‌شود.

واگرایی معمولی منفی، بیان‌گر ایجاد ضعف در خریداران است و قیمت می‌تواند یک آرایش نزولی به خود بگیرد و قدرت فروشندگان نسبت به خریداران بیشتر شود.

فرم واگرایی معمولی منفی به‌صورت زیر است:

واگرایی معمولی منفی

در شکل‌های زیر مثال‌هایی از واگرایی را مشاهده می‌کنید:

مثالی از واگرایی معمولی

شکل فوق مربوط به نمودار ثاباد است. همان‌طور که مشخص است نمودار بعد از یک رشد و بازدهی نسبتاً خوب، با ایجاد یک واگرایی معمولی منفی در سقف قیمتی با ریزش مواجه شده و مقدار زیادی از مسیر صعود را اصلاح کرده است.

نمونه‌ای از واگرایی

شکل فوق متعلق به سهام ثفارس است. این نمودار در کف قیمتی با ایجاد یک واگرایی معمولی مثبت و همچنین کاهش قدرت فروشندگان روبه‌رو شده است که در ادامه رشد قیمتی نسبتاً خوبی به وجود آمده است.

تا به اینجای کار به معرفی واگرایی معمولی پرداختیم و انواع آن را توضیح دادیم. آنچه گفته شد مقایسه بین نمودار قیمتی و اندیکاتور است که در صورت تضاد بین اندیکاتور و قیمت، واگرایی مشاهده می‌شود.

قیمت‌ها و سطوح مناسب برای تشکیل واگرایی:

با استفاده از ابزاری که در تحلیل تکنیکال موجود است، می‌توان سطوح حساس قیمتی را شناسایی کرد. زمانی‌که نمودار به این سطوح می‌رسد معمولاً با واگرایی همراه بوده و نشانه ضعف در روند جاری است.

هنگامی‌که نمودار با سرعت‌بالا بدون واگرایی به سمت سطوح حمایت و مقاومت درحرکت باشد، احتمال شکست سطوح بسیار بالا است. گاهی اوقات شکست در سطوح مقاومت و حمایت با واگرایی همراه بوده که در بسیاری مواقع می‌توان این شکست را فریب‌دهنده (fake) درنظر گرفت.

نمونه‌هایی از واگرایی

سطوح حمایت و مقاومت داینامیک یا به عبارتی خطوط روند صعودی یا نزولی، کاملاً مستعد تشکیل واگرایی هستند. با تشکیل واگرایی در این سطوح، می‌توان به سطح موردنظر اعتماد کرد و برای ورود یا خروج از معامله تصمیم گرفت. این مورد را می‌توان به باندهای کانال هم تعمیم داد. نموداری که در یک ساختار کانالیزه در حالت حرکت باشد، مستعد تشکیل واگرایی در کف و یا سقف کانال است. در این حالت بهترین استراتژی، نوسان‌گیری بین سقف و کف کانال است که با تشکیل واگرایی می‌توان با اعتماد بیشتری به انجام معامله پرداخت.

نمونه واگرایی

به این نکته هم باید توجه کرد که اگر در یک ساختار کانالیزه، سطحی شکسته شد و با واگرایی همراه بود، می‌تواند کاملاً فریب‌دهنده (fake) باشد.

یکی دیگر از کاربردهای واگرایی استفاده از آن‌ها در سطوح فیبوناچی است. اگر در یکی از سطوح فیبوناچی (معمولاً ۶۱٫۸% و ۷۸٫۲%) واگرایی وجود داشته باشد، می‌توان به برگشت نمودار از آن سطح امیدوار بود و با استفاده از ابزار تکنیکال به دنبال فرصت‌های معاملاتی گشت.

نمونه‌ای از واگرایی

از واگرایی در دیگر الگوهای تکنیکال نیز می‌توان استفاده کرد. ازجمله این الگوها می‌توان به امواج الیوت، الگوهای هارمونیک، الگوهای برگشتی و … اشاره کرد. ایجاد واگرایی در هر یک از این الگوها، اعتبار آن‌ها را افزایش داده و می‌توان با استفاده از ابزار تکنیکال به دنبال فرصت‌های معاملاتی برای خرید یا فروش بود.

در این مقاله تلاش شد مفهوم واگرایی معمولی به‌صورت کامل بیان شود و کاربردهای واگرایی معمولی در سطوح حساس قیمتی، مورد بررسی قرار گیرد. در مطالب بعدی از این سری مقالات، به بررسی واگرایی مخفی و زمانی خواهیم پرداخت.

آیا از کارگزار خود تخفیف نقدی کارمزد، وام قرض‌الحسنه و یا اعتبار دریافت می‌کنید؟

کارگزاری آگاه به تمام مشتریان خود این خدمات را ارائه می‌کند. برای کسب اطلاعات بیشتر، فرم ذیل را تکمیل نمایید تا با شما تماس بگیریم.



68 نظر در مورد مطلب “واگرایی و کاربرد آن در تحلیل تکنیکال (۱)

    1. با سلام
      پرکاربردترین اندیکاتور در مبحث واگرایی ها، اندیکاتور مکدی است. اما از دیگر اندیکاتورها مانند RSI و CCI , …. هم میتوان استفاده کرد.
      در صورتی که چند اندیکاتور واگرایی را تایید کند، اعتبار واگرایی بیشتر است.

  1. سلام

    ” گاهی اوقات شکست در سطوح مقاومت و حمایت با واگرایی همراه بوده که در بسیاری مواقع می‌توان این شکست را فریب‌دهنده (fake) درنظر گرفت.”

    این جمله با شکلی که در ذیل این جمله قرار گرفته همخوانی نداره.فکر میکنم اشتباهی رخ داده

      1. سلام
        کامنت شما به کارشناس مربوطه ارجاع شده و در دست پیگیری است. به محض حضصول نتیجه، در پاسخ شما درج می گردد.

    1. درود بر شما
      باندهای کانال هم به نوعی سطوح حمایت و مقاومت هستند.
      شکست fake برای تمام سطوح حمایت و مقاومت، مانند سطوح استاتیک، صادق است.

      1. سلام
        حرف شما درست هست ولی من بیشتر تاکید روی شکل دارم که به نظرم در قسمتی که نشون داده شده در شکل واگرایی اتفاق نیفتاده.در شکل اول از مطلب:قیمت‌ها و سطوح مناسب برای تشکیل واگرایی:

        ممنون میشم اگه اشتباه میکنم راهنمایی کنید

        1. با سلام مجدد خدمت شما دوست عزیز
          در نمودار کف پایین تر اتفاق افتاده اما در اندیکاتور مکدی شاهد این هستیم که اندیکاتور با یک شیب ملایم از کف به سمت بالا آمده و یا به عبارتی از فاز منفی در حال ورود به فاز مثبت هست و کف جدید اتفاق نیفتاده است.
          اکر تایم فریم مکدی کوتاه مدتی تر شود، تشخیص واگرایی واضحتر میشود.

  2. سلام
    تشکر بخاطر مطالب مفید و تحلیلی شما.

    نویسندگان یا تحلیل کنندگان این مطالب رو میتونید معرفی کنید؟

  3. سلام

    منتظر مقاله واگرایی های مخفی و زمانی هم هستیم.
    منظور از سطوح حمایت و مقاومت داینامیک چی هست ؟
    حمایت و مقاومت بغیر از خط ساده در برخورد با پیوت ها مگه چیز دیگه ای هم هست ؟
    در مورد داینامیک هم توضیح بفرمائید.
    ممنون

    1. با سلام
      در اسرع وقت مقاله مربوط به واگرایی مخفی و زمانی ارائه خواهد شد.
      خط روندهای صعودی و نزولی و کانالها، حمایتها و مقاومتهای داینامیک را مشخص میکنند. به عنوان مثال خط روند صعودی حمایتهای داینامیک را نشان می دهد.

  4. با سلام
    تشکر از مطالب مفید ارانه شده
    در سئوال مسابقه ” بر اساس آخرین پیش بینی شرکت باما بیشترین بودجه فروش به کدام محصول اختصاص دارد؟ ”
    پاسخ صحیح ” کنسانتره سولفور روی ” می باشد که به اشتباه ” کربنات روی ” اعلام شده است

    1. با سلام خدمت شما دوست عزیز؛
      همان طور که از اطلاعات مندرج در سایت کدال قابل مشاهده است. پاسخ سوال ۹۶۱۱۰۳۲-عمومی-دانش بازار سرمایه، گزینه دوم یعنی ” کنسانتره سولفور روی” است. پاسخ این سوال در روز ۱۹ بهمن به اشتباه منتشر گردید که پس از بررسی و انجام پیگیری های لازم اصلاح شد. لازم به ذکر است علاوه بر اصلاح پاسخ امتیازات ارائه شده به برندگان نیز اصلاح و اعمال گردید.
      با تشکر از پیگیری شما

  5. لطفا اگه امکان داره در مورد روش صحیح استفاده از کندل استیک ها در ترید روزانه ارائه کنید.
    با تشکر

    1. سلام دوست عزیز
      از کندل استیک ها معمولا در حرکت های رونددار (صعودی یا نزولیِ) استفاده می شود و در نقاط حمایتی یا مقاومتی مورد توجه قرار می گیرند، به همین دلیل شناخت الگوهای کندل استیک مانند ماروبزو، دوجی و… اهمیت دارد. باید به این نکته توجه کرد که به دلیل شرایط خاص بازار ایران نظیر ۴ ساعته بودن، یک طرفه بودن و … کندل های شکل گرفته، ویژگی های واقعی یک کندل را ندارند. برای رفع این مشکل بهتر است از تایم های بلندمدت تر هفتگی، ماهانه یا سالانه برای تحلیل استفاده کنید. مطالعه ی سبک معامله گران پرایس اکشن به استفاده از این کندل ها کمک میکند.

  6. با سلام و احترام
    با توجه به اینکه اکثر تحلیل گران تکنیکال مباحث فاندامنتال و بنیادی را مورد مطالعه و مبنای تصمیم گیری قرار میدهند ، پیشنهاد میگردد مطالبی از فاندامنتال و تحلیل های بنیادی را در کنار تحلیل های بسیار مفید تکنیکالتون بطور حداقل مختصرقرار بدین .
    با تشکر

  7. سلام
    آیا واگرایی پشت سر هم که تکرار میشه ولی تغییری در شرایط کندل ها دیده نمیشه و به مرور به بیشتر میشه اعتباره بیشتری داره یا فرقی نداره؟
    آیا واگرایی با توجه به طولانی یا کوتاه بودن آن بر اعتبار اون تاثیر میگذاره؟
    ممنون

    1. با سلام
      اگر واگرایی پشت سرهم اتفاق افتد، نشان از ضعف خریداران است و به مرور، فروشندگان با قدرت ظاهر میشوند.
      زمانبر یودن یک واگرایی، میتواند دلایل مختلفی داشته باشد اما اصلی ترین دلیل آن، پر کردن ظرف زمان است.

  8. سلام؛ به قول دستم:
    (در وااقع واقع گرایی یک نوع فریب هست که باید خیلی مواظب باشی)

    مثل بنده که ضرردادم..واونم وغدیر رو ؟

  9. سلام
    ضمن تشکر از مطالب مفیدی که در مورد واگرایی مثبت و منفی ارائه کردید لطف بفرمائید برای انواع دیگر از واگرایی نیز مطلب بگذارید .
    با تشکر

  10. مرسی از اشتراک دانسته هاتون. بخصوص اون قسمت فیبوناچی و تغییر دادن تایم فریم مک دی برای واضح تر کردن واگرایی بسیار آموزنده بود برام.

  11. سلام
    در سوال ۹۶۱۲۰۲۹ در گزینه ۱و۴که قسمت های اولشون درسته اگر به قسمت دومشون توجه کنید قسمت دوم هر دو گزینه یک مفهوم رو داره بیان میکنه
    وقتی قدرت فروشندگان افزایش پیدا کنه خب با کاهش قدرت خریداران موجه میشه دیگه
    لطفا رسیدگی کنید

    1. سلام
      واگرایی معمولی منفی، بیان‌گر ایجاد ضعف در خریداران است اما الزاما به معنای افزایش قدرت فروشدگان نیست. اگر پس از واگرایی منفی قیمت یک آرایش نزولی به خود بگیرد قدرت فروشندگان نسبت به خریداران بیشتر می شود. بنابر این گزینه ۴ صحیح نیست.
      یعنی لزوماً با کاهش قدرت خریداران، قدرت فروشندگان افزایش نمی یابد و می تواند ثابت باشد.

    1. با سلام
      تمامی الگوهای تکنیکال ابزاری هستند که ریسک معامله را برای تحلیلگران کاهش می دهند. نمیتوان گفت که کدام الگو اعتبار بیشتری دارد اما اگر از چند الگو در یک سیستم معاملاتی استفاده کنید و به سیتم پایبند باشید بهترین بهره روی را خواهید داشت.

  12. سوالی که دارم اینکه آیا اصلا به طور کلی بورس ایران تکنیکال پذیر است؟ با این همه ریسک های غیربازاری و خارج از عرضه و تقاضا

    1. با سلام
      همه جای دنیا و در بسیاری از مارکت ها ریسک های غیر بازاری وجود دارد و بورس ایران هم از این قاعده مستثنی نیست.
      تحلیل تکنیکال برای کاهش ریسک سرمایه‌گذاری است و با پایبندی به پلن معاملاتی می‌توان از تحلیل تکنیکال در بورس ایران بهره برد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *