قیمت اعمال آپشن یا اختیار معامله چیست؟

  • ۲۹ تیر ۱۴۰۱
  • ۳ نظر
  • ۱۲۴ مشاهده

قراردادهای آپشن (اختیار معامله) از ابزارهای بازار مشتقه در بورس کالا هستند. به دلیل پیچیدگی این موضوع، افراد کمی با آن آشنایی دارند. در این مطلب به تشریح قیمت اعمال‌ آپشن می‌پردازیم که یکی از مشخصات قراردادهای آپشن است.


 قیمت اعمال در بازار آپشن

قیمت اعمال (Exercise or Strike price) ‌قیمتی است که در روز راه‌اندازی نماد قرارداد آپشن تعیین و در مشخصات قرارداد آپشن ذکر می‌شود. خرید یا فروش دارایی پایه در زمان معینی در آینده بر مبنای این قیمت انجام می‌گیرد. اگر فروشنده و خریدار با یکی از قیمت‌های اعمال ذکر شده در متن قرارداد آپشن، اقدام به معامله کنند؛ طبق این قرارداد فروشنده متعهد می‌شود تا تعدادی مشخص از دارایی پایه تعیین شده را در روز اعمال با قیمت اعمال توافق شده، به خریدار آپشن تحویل داده یا از وی خریداری کند. همچنین خریدار آپشن در زمان اعمال قرارداد، در صورتی‌که معامله به نفع او باشد؛ می‌تواند از اختیار خرید یا فروش خود استفاده کند و دارایی پایه را به قیمت اعمال توافق شده از فروشنده خریداری کرده یا به وی بفروشد.

در قراردادهای آپشن سه وضعیت مالی برای قیمت اعمال وجود دارد:

۱- قرارداد آپشن در سود (In The Money):

قراردادی در سود است که اگر معامله‌گر در هر لحظه تصمیم به اعمال آن بگیرد؛ با توجه به قیمت نقدی دارایی پایه در بازار، کسب سود ‌کند.

۱- قرارداد آپشن خرید در سود:

قیمت اعمال قرارداد آپشن< قیمت دارایی پایه در بازار نقدی

۲- قرارداد آپشن فروش در سود:

قیمت اعمال قرارداد آپشن> قیمت دارایی پایه در بازار نقدی

۲- قرارداد آپشن بی‌تفاوت (At The Money):

قرارداد آپشن بی‌تفاوت، معامله‌ای است که قیمت اعمال آن با قیمت دارایی پایه در بازار نقدی برابر است و معامله‌گر در هر لحظه تصمیم به اعمال آن بگیرد، با توجه به قیمت نقدی دارائی پایه در بازار، سود و زیان ندارد.

قیمت اعمال قرارداد آپشن = قیمت دارایی پایه در بازار نقدی

۳- قرارداد آپشن در زیان (Out of The Money):

قراردادی در زیان است که معامله‌گر در هر لحظه تصمیم به اعمال آن بگیرد، با توجه به قیمت نقدی دارائی پایه در بازار، متحمل زیان شود.

۱- قرارداد آپشن خرید در زیان:

قیمت اعمال قرارداد آپشن> قیمت دارایی پایه در بازار نقدی

۲- قرارداد آپشن فروش در زیان:

قیمت اعمال قرارداد آپشن< قیمت دارایی پایه در بازار نقدی

 نحوه ارتباط بین دارایی پایه و قیمت اعمال قرارداد آپشن
   در سود بی تفاوت  در زیان
اختیار خرید St>K St=K St<K
اختیار فروش St<K St=K St>K

قیمت اعمال قرارداد آپشن (k)

قیمت پایانی دارایی پایه دار در بازار نقدی (St)

 

نکته: با توجه به اینکه قراردادهای آپشن در بازار مالی ایران از نوع اروپایی هستند؛ امکان اعمال قرارداد تنها در روز اعمال وجود دارد.

برای مثال اگر امروز قیمت سکه در بازار نقد برابر ۱۴ میلیون تومان باشد. با توجه به تصویر زیر از تابلو معاملاتی قرارداد سکه‌ی طلا، اختیار خرید با قیمت اعمال ۱۴ میلیون تومان نمایانگر قرارداد بی‌تفاوت است، قراردادهای با قیمت اعمال پایین‌تر (۱۲ و ۱۳ میلیون تومان) قراردادهای در سود و قرارداد با قیمت اعمال بالاتر ( ۱۵ میلیون تومان) در زیان محسوب می‌شوند.به همین صورت در اختیار فروش، قیمت اعمال ۱۴ میلیون تومان نمایانگر قرارداد بی‌تفاوت است، قیمت اعمال ۱۵ میلیون تومان در سود و قیمت‌های اعمال ۱۲ و ۱۳ میلیون تومان در زیان محسوب می‌شوند.

قیمت‌های اعمال تعیین شده برای سکه طلا

مشخصات قراردادهای آپشن

مشخصات قراردادهای آپشن شامل موارد زیر است:

  • نوع قرارداد(call/put)
  • تاریخ اعمال
  • اندازه قرارداد
  • قیمت اعمال
  • سبک اعمال (اروپایی / آمریکایی)

اهمیت قیمت اعمال

از قراردادهای آپشن می‌توان برای اهدافی چون پوشش ریسک قیمتی، نوسان‌گیری از روند قیمت‌ها و آربیتراژ استفاده کرد. در ادامه به ارائه توضیحاتی در خصوص هر یک از این موارد خواهیم پرداخت.

۱- پوشش ریسک قیمتی (Hedging Price Risk):

تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان کالاها برای گریز از ریسک نوسانات قیمت کالا در آینده از معامله آپشن (خرید یا فروش) استفاده می‌کنند.

۲- نوسان‌گیری از روند قیمت‌ها (Speculating):

نوسان‌گیران افرادی هستند که با خرید و فروش قراردادهای آپشن، صرفا به دنبال کسب سود حاصل از نوسانات قیمت‌ها هستند.

۳- آربیتراژ (Arbitrage):

به معنای کسب سود بدون ریسک از تفاوت قیمت بین دو یا چند بازار است. برای مثال تفاوت قیمت نقدی (قیمت گواهی سپرده کالایی) یک کالا با قیمت قرارداد آپشن آن.

با توجه به استراتژی معامله‌گر و برآورد قیمتی وی از دارایی پایه در روز اعمال قرارداد؛ معامله‌گر می‌تواند نسبت به خرید یا فروش قراردادهای آپشن در هریک از قیمت‌های اعمال اقدام کند.

کاربرد قیمت اعمال به منظور پوشش ریسک قیمتی

تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان کالاها برای گریز از ریسک نوسانات قیمت کالا در آینده می‌توانند برای تهیه آپشن خرید و فروش اقدام کنند و در زمان اعمال، با توجه به قیمت نقدی، در خصوص اعمال آپشن خود تصمیم‌گیری کنند. به این ترتیب در صورتی که تولیدکننده کالا در قیمت اعمال مدنظر خود، آپشن فروش بخرد؛ اگر در روز اعمال، قیمت بازار کمتر از قیمت اعمال او باشد؛ آپشن خود را اعمال می‌کند و در غیر این‌صورت نسبت به فروش کالا در بازار نقدی اقدام می‌کند. همچنین در صورتی که مصرف‌کننده کالا در قیمت اعمال مد نظر خود، آپشن خرید خریداری کند؛ اگر در روز اعمال، قیمت بازار بیشتر از قیمت اعمال او باشد؛ آپشن خود را اعمال می‌کند و در غیر اینصورت اقدام به خرید کالا در بازار نقدی خواهد کرد. در صورت عدم اعمال قرارداد، زیان خریداران آپشن محدود به قیمت آپشن (پرمیوم) خریداری شده است.

کاربرد قیمت اعمال برای خریداران آپشن

اگر پیش‌بینی معامله‌گر مبنی بر افزایش قیمت دارایی پایه در بازار نقدی در زمان اعمال باشد؛ او می‌تواند نسبت به خرید آپشن خرید در قیمت اعمال پایین‌تر اقدام کند و در زمان اعمال، در صورت تحقق پیش‌بینی به علت پایین بودن قیمت اعمال قرارداد آپشن نسبت به قیمت دارایی پایه در بازار نقدی؛ آپشن خود را اعمال کند. به طوری که دارایی را با قیمت پایین‌تر، طبق اختیار خود خریداری کند و در بازار نقدی به قیمت بالاتر به فروش برساند.

در صورتی‌که پیش‌بینی معامله‌گر مبنی برکاهش قیمت دارایی پایه در بازار نقدی در زمان اعمال باشد؛ او می‌تواند نسبت به خرید آپشن فروش در قیمت اعمال بالاتر اقدام کند و در زمان اعمال در صورت تحقق پیش‌بینی به علت

3 پاسخ به “قیمت اعمال آپشن یا اختیار معامله چیست؟”

  1. # گفت:

    اگر امکان داره کارگزاری دوباره صندوق ارایه بده برای اشخاصی مثل بنده که سرمایه گذاریهای بلندمدت داشته باشند.

    ۴
    • کارشناس 2016 گفت:

      سلام
      دوست عزیز جهت دریافت مشاوره می‌توانید با شماره ۰۲۱۹۱۰۰۴۰۰۱ تماس حاصل فرمایید و با کارشناسان سرمایه‌گذاری ما در ارتباط باشید.

      ۳
  2. Bashtam گفت:

    سلام
    ممنون از اطلاعات خوب و کاملی که میگذارید.

    ۲