ترتیب بسته شدن موقعیت ها در بازار آتی

  • ۹ آذر ۱۴۰۰
  • ۷ نظر
  • ۵۰۴ مشاهده
ترتیب بسته شدن موقعیت ها در بازار آتی

یکی از سوالاتی که به ذهن معامله‌گران تازه‌وارد بازار آتی خطور می‌کند، این است که اگر چند موقعیت باز به طور همزمان در یک سررسید داشته باشیم و بخواهیم یکی از آن‌ها را ببندیم، کدام موقعیت اول بسته می‌شود؟ در این مطلب با ذکر مثال‌های ساده، ترتیب بسته شدن موقعیت ها در بازار آتی را بررسی می‌کنیم.


 

این ویدئو را حتما ببینید!

 

ترتیب بسته شدن موقعیت ها در بازار آتی چگونه است؟

فرض کنید آقای احمدی، در روز شنبه ۲ موقعیت تعهدی خرید در قرارداد آتی صندوق طلای لوتوس بهمن، با قیمت‌های ۹۷۰۰ و ۹۹۰۰ تومان اخذ می‌کند. در پی رشد قیمت در بازار آتی، او تمایل به بستن یکی از موقعیت‌های خود دارد اما می‌خواهد حتما موقعیت خرید ارزان‌تر که با قیمت ۹۷۰۰ خریداری کرده است را به فروش برساند.

اگر آقای احمدی، یک سفارش فروش با قیمت ۱۰۷۰۰ تومان در سیستم ثبت کند، با انجام سفارش مذکور، یکی از موقعیت‌های خرید او بسته می‌شود. سوالی که ممکن است برای برخی معامله‌گران ایجاد شود این است که، کدام موقعیت خرید (ارزان‌تر یا گران‌تر) در ابتدا بسته می‌شود.

با توجه به سازوکار تسویه روزانه و نحوه محاسبه سود در انتهای هر روز توسط بورس، هیچ فرقی بین این که کدام موقعیت بسته می‌شود، وجود ندارد. در واقع در روز شنبه، سه معامله توسط آقای احمدی صورت گرفته است و هر معامله به صورت مستقل با قیمت تسویه سنجیده می‌شوند.

تصورمعامله‌گران از سازوکار تسویه روزانه

در مثال فوق، با اتمام جلسه معاملاتی، معامله‌گر انتظار دارد سود یا زیان معامله شناسایی و بر حساب عملیاتی وی اعمال شود. در واقع افراد تازه‌وارد گمان می‌کنند که یکی از دو موقعیت خریدی که با قیمت‌های ۹۷۰۰ و ۹۹۰۰ تومان معامله شدند، با یک موقعیت فروش با قیمت ۱۰۷۰۰ بسته می‌شود. آن‌ها دو حالت را برای واریز سود خود در روز اول درنظر می‌گیرند:

۱. موقعیت خرید ۹۷۰۰ با فروش ۱۰۷۰۰ بسته می‌شود.

در این حالت، معامله‌گر می‌پندارد در پایان روز، سودی معادل اختلاف بین قیمت خرید و فروش (۱۰۷۰۰-۹۷۰۰)*۱۰۰۰= ۱۰۰۰۰۰۰ تومان به حسابش واریز خواهد شد.

۲. موقعیت خرید ۹۹۰۰ با فروش ۱۰۷۰۰ بسته می‌شود.

در این حالت، معامله‌گر می‌پندارد در پایان روز، سودی معادل اختلاف بین قیمت خرید و فروش (۱۰۷۰۰-۹۹۰۰)*۱۰۰۰= ۸۰۰۰۰۰ تومان به حسابش واریز خواهد شد.

از بین دو حالت فوق، عموما معامله‌گر، تمایل دارد که موقعیت خرید با قیمت پایین‌تر بسته شود تا سود بیشتری به حساب عملیاتی وی واریز شود. در حالی که بورس، محاسبات سود به صورت روزانه را با سازوکاری متفاوت انجام می‌دهد.

فرایند تسویه روزانه در بازار آتی

به طور کلی، سازوکار تسویه روزانه در بازار آتی کالا به این نحو است که در پایان جلسه معاملاتی، یک قیمت تسویه اعلام می‌شود و قیمت هر معامله، فارغ از خرید یا فروش بودن، با قیمت تسویه سنجیده می‌شود. در مثال فوق، با فرض این که قیمت تسویه آن روز، برابر با ۱۰۲۰۰ تومان اعلام شود، نحوه محاسبه سود و یا زیان روزانه هر یک از معاملات به شرح زیر است:

۱. (قیمت معامله خرید اول- قیمت تسویه)* اندازه قرارداد

۲. (قیمت معامله خرید دوم- قیمت تسویه)* اندازه قرارداد

۳. (قیمت تسویه – قیمت معامله فروش)* اندازه قرارداد

  •  بر اساس تسویه (۱) مبلغ (۱۰۲۰۰-۹۷۰۰)*۱۰۰۰= ۵۰۰۰۰۰ تومان سود ناشی از معامله خرید ۹۷۰۰ تومانی، به حساب در اختیار آقای احمدی واریز می‌شود.
  • بر اساس تسویه (۲) مبلغ (۱۰۲۰۰-۹۹۰۰)*۱۰۰۰= ۳۰۰۰۰۰ تومان سود ناشی از معامله خرید ۹۹۰۰ تومانی، به حساب در اختیار آقای احمدی واریز می‌شود.
  • بر اساس تسویه (۳) مبلغ (۱۰۷۰۰-۱۰۲۰۰)*۱۰۰۰= ۵۰۰۰۰۰ تومان سود ناشی از معامله فروش ۱۰۷۰۰ تومانی، به حساب در اختیار آقای احمدی واریز می‌شود.

مجموع سودهای واریزی در روز اول: ۵۰۰۰۰۰+۳۰۰۰۰۰+۵۰۰۰۰۰=۱۳۰۰۰۰۰ تومان

در مجموع در روز اول، بر اساس سازوکار تسویه بورس، ۱۳۰۰۰۰۰ تومان سود، به حساب آقای احمدی واریز می‌شود.

اگر قیمت تسویه در مثال فوق برابر با ۹۶۰۰ تومان و مقداری کمتر از مقدار مثال فوق باشد، میزان سود واریزی برابر با ۷۰۰۰۰۰ تومان می‌شود که با حالت قبل متفاوت خواهد بود.

  •  بر اساس تسویه (۱) مبلغ (۹۶۰۰-۹۷۰۰)*۱۰۰۰=-۱۰۰۰۰۰ تومان ضرر از حساب در اختیار آقای احمدی برداشت می‌شود.
  • بر اساس تسویه (۲) مبلغ (۹۶۰۰-۹۹۰۰)*۱۰۰۰= -۳۰۰۰۰۰ تومان ضرر از حساب در اختیار آقای احمدی کسر می شود.
  • بر اساس تسویه (۳) مبلغ (۱۰۷۰۰-۹۶۰۰)*۱۰۰۰= ۱۱۰۰۰۰۰ تومان سود به حساب در اختیار آقای احمدی واریز می شود.

نکته: واریزی روز اول و تمام روزهایی که موقعیت باز خواهد ماند، کاملا به قیمت تسویه وابسته است.

وقتی تسویه روزانه انجام می‌شود و حساب‌ها بر اساس قیمت تسویه تعدیل می‌شود. در واقع قیمت موقعیت‌های باز، برابر با قیمت تسویه می‌شود. در نتیجه همه موقعیت‌های باز قیمتی یکسان و برابر با قیمت تسویه خواهند داشت. در نتیجه این سوال که اول کدام موقعیت بسته می‌شود، بی معنا خواهد بود.


 

سخن آخر

بر اساس مطالب و مثال‌های فوق، سازوکار تسویه روزانه توسط بورس کالا، شرایطی را ایجاد می‌کند که اهمیتی ندارد کدام موقعیت بازِ معامله‌گر در ابتدا بسته شود. در نتیجه پرسیدن این سوال که ترتیب بسته شدن موقعیت ها در بازار آتی چگونه است، معنایی ندارد.

ثبت نام و دریافت کد آتی کالا

با کلیک بر روی دکمه، ثبت نام خود را برای دریافت کد کالا یا کد آتی کالا آغاز کنید.

دریافت کد بورس کالا

7 پاسخ به “ترتیب بسته شدن موقعیت ها در بازار آتی”

  1. رضا اردستانی گفت:

    منظور از این جمله؛ "در واقع قیمت موقعیت‌های باز، برابر با قیمت تسویه می‌شود. در نتیجه همه موقعیت‌های باز قیمتی یکسان و برابر با قیمت تسویه خواهند داشت" که در پایان این مطلب اومده چیه ؟ اینکه قیمت موقعیت‌های باز در آخر جلسه با در نظر گرفتن قیمت تسویه پایانی در فرمول مربوطه محاسبه و سود و زیان اون موقعیت بدست میاد ، درست ، اما چطور میشه که در پایان جلسه معاملاتی ، قیمت تمام موقعیت‌های باز با قیمت تسویه برابر باشه ؟!

    ۰
    • مریم نوری گفت:

      سلام دوست عزیز در بازار آتی، جهت جلوگیری از عدم ایفای تعهد یکی از طرفین، سازوکار تسویه روزانه از روزی که موقعیت اخذ می شود و تا روز سررسید قرارداد (یا روزی که موقعیت بسته می شود) صورت می گیرد. در این سازوکار، قیمت های معامله شده در طی جلسه معاملاتی، هر یک بر اساس قیمت تسویه آن روز، تعدیل می گردد. در واقع به ازای اختلاف بین قیمت معامله و قیمت تسویه، سود و یا زیان به حساب خریدار و یا فروشنده واریز می گردد. این تعدیل و تسویه حساب ها سبب می گردد تا همه موقعیت های باز در انتهای روز قیمتی مشابه با قیمت تسویه داشته باشند. در روز کاری بعد نیز این فرایند ادامه خواهد داشت و مجدد، قیمتِ موقعیت های باز در انتهای روز کاریِ بعد، برابر با قیمت تسویه آن روز خواهد شد. در واقع این پروسه تا روز سررسید ادامه خواهد داشت.
      در نتیجه بر اساس تسویه روزانه، قیمت یک موقعیت تعهدی باز در روز سررسید، ممکن است بالاتر یا پایین تر از قیمت معامله شده در روز اول باشد. با این حال، اختلاف بین قیمت تسویه روز آخر و قیمت معامله شده در روز اول، دقیقا برابر با میزان سود و یا زیانی خواهد بود که طی روزهای معاملاتی به حساب عملیاتی اعمال شده است. در واقع در روز سررسید، با احتساب سود و زیان های اعمال شده، مبلغ پرداختی یا دریافتی، برای تسویه قرارداد دقیقا برابر با قیمت معامله شده در روز اول خواهد بود.
      جهت کسب اطلاعات بیشتر مطلب " قیمت تحویل قراردادهای آتی چگونه محاسبه می شود؟" مطالعه نمایید.

      ۰
  2. امیر گفت:

    استفاده کردم ممنون از بآشگاه مشتریان

    ۰
  3. علی گفت:

    وقتی تسویه روزانه انجام می‌شود و حساب‌ها بر اساس قیمت تسویه تعدیل می‌شود. در واقع قیمت موقعیت‌های باز، برابر با قیمت تسویه می‌شود. در نتیجه همه موقعیت‌های باز قیمتی یکسان و برابر با قیمت تسویه خواهند داشت. در نتیجه این سوال که اول کدام موقعیت بسته می‌شود، بی معنا خواهد بود.

    ۰
  4. حمید گفت:

    سلام استفاده کردم عالی بود

    ۰
  5. SaharBashtam گفت:

    ممنون از مطلب بآشگاه مشتریان من تازه وارد هستم خیلی برای تازه کارها این مطالب خوب هست.

    ۰

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

عدد را وارد کنید: