بازار فیزیکی بورس کالا چیست؟

  • ۲۸ بهمن ۱۳۹۸
  • agah4
  • ۲۱ نظر
  • ۵۱۵۵ مشاهده
بازار فیزیکی بورس کالا

یکی از بازارهای بسیار مهم بورس کالا بازار فیزیکی آن است. ماهیت این بازار از حیث تحویل کالا شبیه به بازار سنتی است؛ البته با این تفاوت که قوانین و سازوکارهای مخصوص و مشخص خود را دارد. ماهیت بازار کالا به‌این‌ترتیب است که تولیدکنندگان مواد خام مانند پتروشیمی ها و فلزات و محصولات کشاورزی و…که به‌اصطلاح در بازار فیزیکی بورس کالا به آن‌ها عرضه‌کننده گفته می‌شود، تولیدات خود را در بازار فیزیکی بورس کالا عرضه می‌کنند. مصرف کنندگان مواد اولیه نیز که به‌اصطلاح تولید کنندگان هستند، این مواد اولیه را با سازوکار مخصوص بازار خریداری می‌کنند.

تفاوت بازار فیزیکی با بازار سنتی در قوانین حاکم بر آن و سازوکار خرید آن و قیمت‌های شفاف آن است. طبق تقسیم‌بندی که تا الان صورت گرفته، گروه‌های کالایی که تا الان معامله شده‌اند شامل موارد زیر هستند:

انواع محصولات مورد معامله در بازار فیزیکی بورس کالا

نحوه ورود به بازار فیزیکی بورس کالا

نحوه ورود به بازار فیزیکی بورس کالا برای عرضه کنندگان:

عرضه کنندگان برای ورود به بورس کالا نیاز به پذیرش محصول خود در بورس کالا دارند. برای پذیرش کالا در بازار فیزیکی یا به‌اصطلاح بازار اصلی لازم است عرضه‌کنندگان مدارک موردنیاز بورس کالا را تکمیل کنند. در ادامه کمیته‌ای تحت عنوان هیئت پذیرش در مورد این درخواست تصمیم‌گیری خواهند کرد. لازم به ذکر است، هیئت پذیرش حداکثر ظرف ۳۰ روز پس از دریافت گزارش و مستندات مربوط از بورس، نظر کتبی خود را با ذکر دلایل مبنی بر تائید یا رد پذیرش کالا، از طریق بورس به متقاضی اعلام می‌کند.

نحوه ورود به بازار فیزیکی بورس کالا برای خریداران:

برای تعریف خریداران در بازار فیزیکی بورس کالا باید به شرایط بازار آن کالا توجه داشت. در بازار فیزیکی بورس کالا، عرضه کنندگان شرایط خرید را برای خریداران تعریف می‌کنند. با توجه به افزایش تقاضا برای کالاهای عرضه شده در بازار فیزیکی بورس کالا و همچنین توجه به آسیب‌شناسی که از طرف بورس کالا و سازمان صنعت و معدن صورت گرفته، در ۹۹% موارد، تولیدکنندگان (مصرف‌کنندگان نهایی) کالا را از بورس کالا خریداری می‌کنند.

در بازار فیزیکی بورس کالا خریداران را به دو دسته خریداران خارجی و داخلی تقسیم می‌کنند.

قبل از اینکه به این دودسته بپردازیم با توجه به قوانین جدید از سوی مدیریت نظارت بر کارگزاران، لازم است تمامی مشتریان جدیدی که قصد گرفتن کد معاملاتی جهت خرید از بازار فیزیکی بورس کالا را دارند در سامانه سجام ثبت‌نام کنند؛ سپس اقدام به کد گیری کنند.

مشتریان به دو دسته مشتریان حقیقی و حقوقی تقسیم می‌شوند:
مشتریان حقیقی:

برای دریافت کد معاملاتی مشتریان حقیقی، لازم است مشتری بعد از ثبت نام در سامانه سجام مراحل زیر را انجام دهد:

۱- درخواست کتبی به کارگزار جهت گرفتن کد
۲- تکمیل فرم کد گیری مشتریان حقیقی بازار فیزیکی بورس کالا
۳- تکمیل فرم مشخصات مشتریان حقیقی بازار فیزیکی بورس کالا
۴- ثبت‌نام در سایت دارایی و امور مالیاتی و ارسال کد رهگیری به کارگزار
۵- کپی شناسنامه و کارت ملی
۶- ارسال پروانه بهره‌برداری درصورتی‌که پروانه بهره‌برداری به نام شخص حقیقی باشد.

مشتریان حقوقی

به‌منظور دریافت کد معاملاتی مشتریان حقوقی نیز لازم است مشتری ابتدا در سامانه سجام ثبت‌نام کند. سپس به‌منظور تکمیل ثبت‌نام مراحل زیر را انجام دهد:

۱- درخواست کتبی به کارگزاری جهت گرفتن کد
۲- تکمیل فرم کد گیری مشتریان حقوقی بازار فیزیکی بورس کالا
۳- تکمیل فرم مشخصات مشتریان حقوقی بازار فیزیکی بورس کالا
۴- ارائه مدارک مربوط به شرکت شامل: اساسنامه، روزنامه رسمی آخرین تغییرات شرکت، آخرین روزنامه رسمی در مورد اعضا هیئت‌مدیره و دارندگان امضا مجاز شرکت، شناسنامه و کارت ملی صاحبان امضا مجاز، رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل شرکت
۵- آخرین صورت‌های مالی حسابرسی شده به همراه گزارش حسابرس و بازرس قانونی صرفاً جهت احراز فعال بودن اشخاص حقوقی
۶- پروانه بهره‌برداری درصورتی‌که واحد تولیدی باشد
۷- ثبت‌نام در سامانه انبارها

کد گیری برای اشخاص خارجی:
اشخاص حقیقی خارجی:

۱- درخواست کتبی به کارگزار
۲- تکمیل فرم کد گیری مشتریان حقیقی بازار فیزیکی بورس کالا
۳- تکمیل فرم مشخصات مشتریان حقیقی بازار فیزیکی بورس کالا
۴- گذرنامه معتبر کشور متبوع

اشخاص حقوقی خارجی:

۱-درخواست کتبی به کارگزاری جهت گرفتن کد
۲-تکمیل فرم کد گیری مشتریان حقوقی بازار فیزیکی بورس کالا
۳-تکمیل فرم مشخصات مشتریان حقوقی بازار فیزیکی بورس کالا
۴-ارائه مدارک ثبت یا تأسیس شرکت عبارتند از: گواهی تأسیس یا مدرک مشابه، اساسنامه یا مدرک مشابه، مدارک مشخصات و حدود اختیارات صاحبان امضا مجاز شخص حقوقی، مدارک مربوط به مجوز فعالیت در کشور متبوع که به تائید کنسولگری ایران رسیده باشد.
۵-مدارک مثبت مالی (صورت‌های مال حسابرسی شده یا مدرک مشابه) به تشخیص بورس

چه کالاهایی در بازار فیزیکی بورس کالا عرضه می‌شوند؟

در جدول زیر سعی شده که خلاصه‌ای از انواع کالاهایی که در بازارهای مختلف بورس فیزیکی کالا عرضه می‌شود ارائه گردد:

بازار فیزیکیمحصولات صنعتی و معدنی فولاد، مس، آلومینیوم، سنگ آهن، روی، کنسانتره فلزات گران‌بها، کنسانتره مولیبدن، آهن اسفنجی و …
محصولات کشاورزی جو، ذرت، گندم، شکر، روغن خام، کنجاله‌ها (سویا، کلزا، آفتابگردان و …)، مرغ منجمد، زعفران، برنج، پسته، عدس،   تخم مرغ، جوجه و …
محصولات پتروشیمی شیمیایی: سود کاستیک، استایرن، اوره، بنزن،در‌اتیل‌هگزانول، ارتوزایلن، منواتیل‌گلایکول، اسید استیک و …

 پلیمری: پلی‌پروپیلن، پلی‌اتیلن سنگین،پلی‌ونیل کلراید، پلی‌اتیلن ترفتالات، پلی‌اتیلن سبک، پلی‌استراین و …

محصولات فرآورده‌های نفتی روغن، قیر، وکیوم باتوم، گوگرد، لوب‌کات، سلاپس‌واکس، عایق رطوبتی

خرید از بازار فیزیکی بورس کالا

مراحلی که یک مشتری برای انجام خرید از بازار فیزیکی بورس کالا باید طی کند شامل:

۱- گرفتن کد از کارگزار منتخب
۲- معرفی یک حساب وکالتی جهت خرید و واریز ۱۰ درصد وجه ارزش قرارداد به‌حساب وکالتی تا زمان مشخص‌شده در روز معامله
۳- ارسال سفارش خرید به کارگزار و امضای دستور خرید و ارسال آن برای کارگزار خود تا قبل از معامله

در صورت خرید از بورس (که در مقاله‌ای جدا عملیات خرید را توضیح خواهیم داد) مراحل زیر تا تحویل کالا باید طی شود:

۱- تسویه خرید: بعد از خرید ۱۰ درصد ارزش قرارداد از حساب مشتری برداشته می‌شود و ۹۰ درصد باقی‌مانده، طی یک اعلامیه خریدی به خریدار اعلام و تا زمان مشخص‌شده در اعلامیه خرید مشتری باید به‌حساب بورس کالا واریز کند.
۲- ارسال ثبت خریدار به کارگزار فروشنده: بعد از تسویه، کارگزار خریدار، نامه‌ی باربری خریدار را به کارگزار فروشنده اعلام می‌کند و به همراه مدارک موردنیاز جهت بررسی و گرفتن حواله برای کارگزار فروشنده ارسال می‌کند.
۳- حواله: کارگزار فروشنده ثبت ارسالی از طرف کارگزار خریدار را به همراه مدارک ارسالی بررسی کرده و پس از تائید برای فروشنده ارسال می‌کند. فروشنده نیز پس از بررسی‌های لازم، شماره حواله را به کارگزار خود (کارگزار فروشنده) اعلام می‌کند و از طریق کارگزار خریدار این شماره حواله به مشتری اعلام می‌شود و مشتری اقدام به بارگیری کالای خریداری‌شده می‌کند.

سخن آخر:

در این مقاله توضیحاتی در خصوص انواع کالاهای مورد معامله در بازار فیزیکی بورس کالا خواندیم. مشتریان بازار فیزیکی بورس کالا به دو دسته داخلی و خارجی تقسیم می‌شوند. هر یک از این گروه‌ها روش متفاوتی برای اخذ کد معاملاتی بورس کالا دارند. پس از دریافت کد معاملاتی، خریداران و فروشنده‌ها از طریق ارسال سفارش به کارگزاری خود اقدام به معامله محصول و کالای موردنظر می‌کنند.

 

قصد یادگیری و پیشرفت در بورس را دارید؟

از صفر تا صد بورس را توسط بهترین اساتید آموزش ببینید. لطفاً برای کسب اطلاعات کامل‌تر، مشخصات خود را وارد نمایید تا با شما تماس بگیریم.

21 پاسخ به “بازار فیزیکی بورس کالا چیست؟”

  1. مرتضی گفت:

    بسیار عالی بود.تشکر از آگاه برای دادن آگاهی

    ۲۳
  2. حسن 229 گفت:

    با سلام لطفاَ در صورت امکان به سؤالات ضروری زیر پاسخ دهید.
    از آنجائیکه بعد از عرضۀ اولیه سهام یک شرکت، صف زیادی جهت خرید سهام آن شرکت تشکیل می‌گردد؛
    لذا لطفاً راهنمایی کنید؟
    ۱-- چرا تعداد زیادی از سهامداران (مانند خود من) با وجودیکه مکرر برای خرید اقدام کرده اند؛ اصلاًَ موفق به خرید هیچ سهمی بعد از عرضۀ اولیه نمی‌شوند؟
    ۲- آیا با توجه به اینکه هر لحظه قیمت خرید سهام عرضۀ اولیه بعد از عرضه، تغییر می‌کند؛ آیا به تبع آن باید هر لحظه اطلاعات سفارش خرید را ویرایش کنیم؟
    ۳- در صورت پاسخ مثبت عنایت کنید که آیا با ویرایش مکرر اطلاعات خرید عرضۀ اولیه، جایگاه قبلیمان بعنوان خریدار در صف خرید تغییر کرده و به آخر صف برمی‌گردیم؟ یا نه تغییری در نوبتمان در صف ایجاد نمی‌شود.
    با تشکر از پاسخگویی آگاه

    ۱۰
    • agah9 گفت:

      سلام دوست عزیز
      اگر قصد خرید عرضه اولیه پس از روز عرضه را دارید، می‌بایست همانند سایر افراد رأس ساعت ۸:۳۰ صبح سفارش خود را ارسال کنید. احتمالا می‌دانید که اولویت خرید سهام در صف خرید با کسانی است که سفارش خود را زودتر ارسال کرده‌اند. پس حتما توجه کنید که چند ثانیه تأخیر هم می‌تواند باعث شود که شما جایگاه مناسبی در صف خرید نداشته باشید!
      توجه کنید که در مورد عرضه‌های اولیه تعداد سفارش‌های ارسال شده بسیار زیاد بوده و در کسری از ثانیه هزاران سفارش به هسته معاملات بورس فرستاده می‌شود! طبق اعلام سازمان بورس در این گونه موارد سیستم به صورت تصادفی جایگاه افراد در صف خرید را مشخص می‌کند و در صورتی که اطلاعات خود را ویرایش نمائید مطمعنا جایگاه شما تغییر می نماید.

      ۱۹
    • علی گفت:

      سلام
      از اینکه عرضه اولیه به شما نمیرسد احتمال دارد قیمت را در آستانه پایین میزنید واولویت با کسانی هست که در آستانه بالا قیمت سفارش داده اند .با اجازه از آگاه

      ۲
  3. امیر گفت:

    با کد آنلاین میشه معاملات کالا انجام داد؟

    ۳
  4. اکرم گفت:

    با سلام و احترام
    برای خرید قطعیه عرضه اولیه اگر توافقنامه مربوطه در باشگاه آگاه را تایید کرده باشید هر زمان که عرضه اولیه اعلام میشود چنانچه موجودیه حساب کاربری شما کافی باشد خود کارگذاری اقدام به خرید عرضه اولیه میکند
    موفق و پیروز باشید

    ۸
  5. هادی گفت:

    چطور باید کد معاملاتی بگیریم؟

    ۰
    • agah9 گفت:

      سلام دوست عزیز
      برای دریافت کد معاملات در بورس کالا در همین مقاله گفته شده است. مشتریان به دو دسته مشتریان حقیقی و حقوقی تقسیم می‌شوند. برای دریافت کد معاملاتی مشتریان حقیقی، لازم است مشتری بعد از ثبت نام در سامانه سجام مراحل زیر را انجام دهد: ۱- درخواست کتبی به کارگزار جهت گرفتن کد ۲- تکمیل فرم کد گیری مشتریان حقیقی بازار فیزیکی بورس کالا ۳- تکمیل فرم مشخصات مشتریان حقیقی بازار فیزیکی بورس کالا
      ۴- ثبت‌نام در سایت دارایی و امور مالیاتی و ارسال کد رهگیری به کارگزار ۵- کپی شناسنامه و کارت ملی ۶- ارسال پروانه بهره‌برداری درصورتی‌که پروانه بهره‌برداری به نام شخص حقیقی باشد.
      به‌منظور دریافت کد معاملاتی مشتریان حقوقی نیز لازم است مشتری ابتدا در سامانه سجام ثبت‌نام کند. سپس به‌منظور تکمیل ثبت‌نام مراحل زیر را انجام دهد:
      ۱- درخواست کتبی به کارگزاری جهت گرفتن کد ۲- تکمیل فرم کد گیری مشتریان حقوقی بازار فیزیکی بورس کالا ۳- تکمیل فرم مشخصات مشتریان حقوقی بازار فیزیکی بورس کالا
      ۴- ارائه مدارک مربوط به شرکت شامل: اساسنامه، روزنامه رسمی آخرین تغییرات شرکت، آخرین روزنامه رسمی در مورد اعضا هیئت‌مدیره و دارندگان امضا مجاز شرکت، شناسنامه و کارت ملی صاحبان امضا مجاز، رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل شرکت ۵- آخرین صورت‌های مالی حسابرسی شده به همراه گزارش حسابرس و بازرس قانونی صرفاً جهت احراز فعال بودن اشخاص حقوقی ۶- پروانه بهره‌برداری درصورتی‌که واحد تولیدی باشد
      ۷- ثبت‌نام در سامانه انبارها

      ۱
  6. مجید گفت:

    درمورداختیارمعامله لطفا توضیح بدید

    ۰
    • agah9 گفت:

      سلام دوست عزیز
      به صورت کلی اختیار معامله، قراردادی دوطرفه بین خریدار و فروشنده است و بورس اوراق بهادار اختیار معاملات سهام شرکت‌های مختلف بورسی را تعیین می‌کند؛ بر اساس این قرار داد، خریدار قرارداد حق دارد که مقدار معینی از دارایی مشخص شده در قرارداد را با قیمت معین و در زمانی مشخص بخرد یا بفروشد؛ به این معنا که دو طرف توافق می‌کنند در آینده معامله‌ای انجام دهند. جهت کسب اطلاعات بیشتر به مطلب انجام معاملات اختیار خرید و فروش در بورس اوراق بهادار دربلاگ بآشگاه مراجعه بفرمائید.

      ۱
  7. رضا گفت:

    با سلام
    برای عرضه اولیه دیگه مثل قبل نیست
    زمان ارسال سفارش همه سفارشها گرداوری و تعداد سهم به طور مساوی تقسیم میشه و فقط کسانی که از سقف پایین تر سفارش قیمتی دادند سهامی دریافت نمیکنند
    برای زمان ارسال ارجعیتی وجود نداره
    ارجعیت قیمت و زمان برای عرضه های عادی وجود دارند.

    ۰
  8. PhoenixBird گفت:

    سلام
    ممنون، مطالب بسیار مفیدی بود، سوالی که داشتم اینکه آیا قیمت کالا های عرضه شده در بورس کالا مانند اوراق سهام به شکل رقابتی (قیمت پیشنهادی برترین خریدار) تعیین میشه یا نه همون قیمت کف پیشنهادی ست که فروشنده اعلام میکنه؟ با تشکر

    ۰
    • agah9 گفت:

      سلام دوست عزیز
      هنگامی‌ که سهام یک شرکت برای اولین بار در بورس عرضه شود، به روز اول عرضه سهام، اصطلاحاً روز عرضه گفته می‌شود؛ بنابراین انتشار سهام شرکت‌ها برای اولین بار به‌عنوان عرضه اولیه ارائه شده است.
      در عرضه اولیه عمومی، نام شرکت و نماد سهم، تاریخ روز عرضه، تعداد سهام قابل عرضه، سهمیه خریدار حقیقی و حقوقی، دامنه قیمتی (کف و سقف قیمت) و مدیر عرضه مشخص است؛ اما برای خرید سهام، محدودیتی در نظر گرفته نشده است و تا زمانی که عرضه برای خرید سهام وجود داشته باشد، شخص می‌تواند آن را با قیمت قابل معامله در بازار خرید نماید.
      سهام شرکت‌ها در عرضه اولیه، ارزان‌تر از ارزش واقعی آن است و در بیشتر مواقع عرضه‌های اولیه که در بورس انجام شده، سودآور بوده‌اند. پس طبیعی است که تقاضا برای خرید عرضه های اولیه زیاد باشد و همه فعالین بازار بورس اوراق بهادار تمایل به خرید سهام عرضه اولیه‌ای داشته باشند. پس از روز عرضه سهام وارد بازار شده و معاملات عادی خود را آغاز می‌کند. پس از تبدیل‌شدن عرضه اولیه به سهام و به‌نوعی متعادل شدن قیمت آن، برای خرید این سهام سرمایه گذاران می‌بایست به بررسی همه‌جانبه عوامل متعدد اثرگذار در سهم پرداخته و با احتیاط و بررسی تحلیلی، اقدام به ثبت سفارش نمایند.

      ۰
  9. هادی گفت:

    با سلام
    من متاسفانه تجربه چندانی جهت بورس ندارم و فقط عرضه اولیه خریداری میکنم
    میشه بگید چطور میتونم با حداقل ریسک توی بورس کار کنم؟
    با سپاس

    ۰
    • agah9 گفت:

      سلام دوست عزیز
      هر سرمایه‌گذاری مفروضات اولیه‌ای دارد که همه سرمایه‌گذاران به آن اندیشیده و آن‌ها را بررسی می‌کنند. ولی به طور کلی یک سرمایه‌گذاری مطلوب مشخصات زیر را دارد:
      نقدشوندگی بالا ، ریسک پایین ، بازده بالا . با در نظرگرفتن این معیارها، هر فرد می‌تواند الگوی سرمایه‌گذاری منحصر به‌فرد خود را تعیین کند. چیزی که مسلم است این‌که بخشی از هر پرتفوی (سبد)سرمایه‌گذاری همواره باید از امنیت بالا و ریسک پایین برخوردار باشد. اما آنچه که در افراد مختلف متفاوت است، اندازه این بخش است. یعنی چه میزان از پرتفو به این نوع سرمایه‌گذاری (کم ریسک) تخصیص داده می‌شود؟ جهت کسب اطلاعات بیشتر لطفا به مطلب صندوق سرمایه گذاری با درآمد ثابت، ابزاری برای کاهش ریسک پرتفو در بلاگ بآشگاه مارجعه بفرمائید.

      ۳
  10. رسول گفت:

    البته بعضی از بازار ها که در بالا گفته شده مثل بازار صنایع نظامی و بخش عمده ای از بازار گندم تنها یک خریدار دارند که به بازار انحصار کامل خرید معروف اند.مطالب خوبی بودند در کل،متشکرم.

    ۱
  11. محمدحسین گفت:

    از کی آزمون میگیرن واسه دریافت کد بورسی

    ۰

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عدد را وارد کنید: