افزایش یک درصدی دامنه نوسان در تابلوی اول بورس و فرابورس

  • ۲۶ فروردین ۱۴۰۱
  • ۱۱ نظر
  • ۷۵۲ مشاهده

طبق تصمیم جدید سازمان بورس و اوراق بهادار، دامنه نوسان در تابلوی اول بورس و فرابورس، یک درصد به صورت متقارن افزایش خواهد یافت. خبرها حاکی از این است که در پی درخواست‌های فعالان بازار سرمایه، هیات مدیره سازمان موضوع افزایش دامنه نوسان را بررسی کرده و تصمیم به افزایش آن گرفته است. افزایش دامنه نوسان از روز دوشنبه ۱۴۰۱/۰۱/۲۹ اعمال می‌شود. در مرحله اول، دامنه نوسان به صورت متقارن یک درصد افزایش می‌یابد و معاملات در تابلوی اول بورس و فرابورس با دامنه نوسان شش درصد انجام خواهد شد.


دامنه نوسان چیست؟

بورس بازاری است که خرید و فروش‌ها در آن به صورت شفاف صورت می‌گیرد، قیمت‌ها تحت تاثیر عرضه و تقاضا تغییر می‌کنند و قیمت‌گذاری دستوری وجود ندارد. چنین بازاری، هر چند که به سامان دادن معاملات سهام مختلف کمک می‌کند، ممکن است دچار نوسان‌ها و موج‌هایی شود که قیمت‌ها را بیش‌ از حد افزایش یا کاهش می‌دهند. این تلاطم‌ها در نهایت هم سرمایه‌گذاران را متضرر می‌کند و هم به زیان شرکت‌ها است.
در بازارهای مختلف جهان، ابزارهایی برای کنترل نوسانات بازار وجود دارد و یکی از آن‌ها دامنه نوسان است؛ دامنه نوسان یعنی محدوده مجاز افزایش یا کاهش قیمت سهام در یک روز.

برای مشاهده دامنه نوسان سهام در بازار بورس ایران، می‌توانید از سایت TSETMC.COM مطابق عکس زیر اقدام کنید:

دامنه نوسان در سایت TSETMC

دامنه نوسان فعلی بورس ایران، پنج درصد است. یعنی سهام یک شرکت در یک روز معاملاتی نمی‌تواند نسبت به قیمت پایانی روز قبل بیشتر از پنج درصد افزایش یا کاهش یابد. فرض کنید قیمت سهام یک شرکت در حال حاضر ۳۰۰۰ ریال است. با اعمال دامنه نوسان پنج درصدی، قیمت این سهم در یک روز معاملاتی می‌تواند حداکثر ۳۱۵۰ و حداقل ۲۸۵۰ ریال باشد (البته به جز روزهای خاص مثل روز پس از برگزاری مجمع عمومی عادی سالیانه).
به این ترتیب، قیمت هیچ سهمی نمی‌تواند بی‌رویه کاهش یا افزایش یابد. اعمال دامنه نوسان در بازار سرمایه موافقان و مخالفانی دارد و هر یک دلایل خاص خود را دارند. موافقان معتقدند این قانون از دارایی سرمایه‌گذاران در برابر تلاطم بازار حفاظت می‌کند و مانع از ایجاد بحران‌های مالی می‌شود. مخالفان می‌گویند دامنه نوسان به نوعی دخالت در معاملات است و موجب تاخیر در کشف قیمت می‌شود.

افزایش دامنه نوسان چگونه انجام می‌شود؟

ابتدا متن خبر را با هم بررسی کنیم. طبق گفته سید مهدی پارچینی مدیر نظارت بر بورس‌ها:

«یکی از خواسته‌های فعالین محترم بازار در طی ماه‌های اخیر افزایش دامنه نوسان قیمت بود. بر همین اساس سازمان بورس در طی ماه‌های گذشته اقدام به بررسی آن نمود. در نهایت پیشنهاد افزایش تدریجی دامنه نوسان به هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار ارسال گردید.
هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار در طی جلسه روز جاری در جهت افزایش کارایی و افزایش نقدشوندگی بازار سرمایه، افزایش یک درصدی دامنه نوسان به صورت متقارن در بازار اول شرکت بورس اوراق بهادار تهران و شرکت فرابورس ایران از تاریخ ۲۹ فروردین ۱۴۰۱ را مقرر نمود.
لذا پس از اطلاع‌رسانی موضوع توسط شرکت بورس اوراق بهادار تهران در راستای اجرای ماده ۲۳ دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات بورس و شرکت فرابورس ایران در اجرای ماده ۱۴ دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات در فرابورس و انجام تنظیمات لازم در سامانه‌های معاملاتی، این مهم در روز دوشنبه هفته آینده عملیاتی خواهد شد.»

سوالی که برای بسیاری از فعالان بازار سرمایه مطرح شده این است که دامنه نوسان شش درصدی تا چه زمانی ادامه خواهد داشت و افزایش تدریجی دامنه نوسان به چه ترتیبی انجام خواهد شد؟ پارچینی برای پاسخ به این ابهامات خاطرنشان کرد:

«بعد از بررسی‌های انجام‌شده در خصوص شرایط ایجادشده تصمیم‌گیری‌ها برای تغییر دوباره دامنه نوسان اتخاذ می‌شود.
زمان تغییر دوباره دامنه نوسان مشخص نیست و ممکن است این اقدام دوباره برای سه ماه یا شش ماه آینده اجرایی شود و تغییر دوباره دامنه نوسان در برنامه هیات مدیره سازمان بورس قرار دارد.»

بر اساس این توضیحات، مشخص است که مسئولان سازمان بورس قصد دارند واکنش بازار را پس از افزایش یک درصدی دامنه نوسان بررسی کنند و برنامه افزایش تدریجی را بر همین اساس پیش ببرند.

اما افزایش دامنه نوسان چه تاثیری خواهد داشت؟ نظر کارشناسان در این زمینه چیست؟

افزایش دامنه نوسان چه تاثیری بر بازار بورس دارد؟

با توجه به تعریف دامنه نوسان، می‌توانیم آن را یک قانون محدودکننده بدانیم. در بازارهای بزرگ و حرفه‌ای دنیا دامنه نوسان اعمال نمی‌شود. در واقع زمانی که عمق بازار و تعداد بازارگردان‌ها زیاد باشد، نیازی به دامنه نوسان نیست.
چنان که می‌دانید در حال حاضر بورس ایران چنین شرایطی ندارد و ناچار است برای مدیریت تلاطم‌ها، از دامنه نوسان استفاده کند. بنابراین صحبتی از حذف دامنه نوسان نیست و افزایش این دامنه نیز به صورت تدریجی انجام خواهد شد.
در سال ۱۴۰۰ سازمان بورس تصمیم گرفت برای جلوگیری از ریزش بازار، دامنه نوسان پنج درصدی را اعمال کند. در نتیجه این تصمیم، شاهد روزهای فرسایشی قفل بودن سهم‌ها و کاهش نقدشونگی آن‌ها بودیم. این شرایط اعتراض کارشناسان بازار سرمایه را به دنبال داشت. حالا به نظر می‌رسد سازمان بورس نیز با کارشناسان بازار هم‌نظر شده است که این محدودیت پنج درصدی مسئله‌ساز است و در نهایت نمی‌تواند کمک چندانی در راستای بهبود وضعیت بازار باشد.
کارشناسان نظر مثبتی نسبت به تغییرات دامنه نوسان دارند. افزایش یک درصدی دامنه البته نمی‌تواند تاثیر چشم‌گیری داشته باشد اما از آن جا که بحث افزایش تدریجی مطرح است، احتمال می‌رود که دامنه نوسان بازار قدم به قدم به یک حد معقول‌تر نزدیک شود.
معمولا نهادهای سیاست‌گذار ایران در برابر تغییرات تا حدودی مقاومت دارند اما اگر افزایش دامنه نوسان گام به گام و مدیریت شده صورت گیرد، می‌تواند اتفاق‌های خوبی را در بازار سرمایه رقم بزند و شاید در نهایت به حذف حجم مبنا نیز منجر شود.

لیست نمادهایی که در این مرحله دچار تغییر دامنه نوسان می‌شوند را در جدول زیر می‌توانید مشاهده کنید:

لیست نمادهای بورس و فرابورس با دامنه نوسان شش درصدی
در نظر داشته باشید که تغییرات فعلی اندک است اما به صورت کلی، افزایش دامنه نوسان ریسک بازار را برای سرمایه‌گذاران حقیقی افزایش خواهد داد.
با توجه به وضعیت فعلی بازار، دامنه نوسان را نمی‌توان به یک باره افزایش داد یا حذف کرد. تغییرات باید به صورت تدریجی و همزمان با بهبود زیرساخت‌ها انجام شود.
در بازار بورس ایران هنوز رفتارهای هیجانی بسیاری وجود دارد و با افزایش دامنه نوسان، لزوم استفاده از خدمات مدیریت دارایی و مشاوره سرمایه‌گذاری بیشتر از قبل به چشم می‌آید. بهتر است افراد غیر حرفه‌ای، از روش‌های غیر مستقیم (صندوق‌های سرمایه‌گذاری و سبدگردانی اختصاصی) برای فعالیت در بورس استفاده کنند.


سخن آخر

طبق اعلام سازمان بورس، دامنه نوسان در تابلوی اول بورس و فرابورس از ۲۹ فروردین ۱۴۰۱ افزایش می‌یابد و به عدد شش درصد می‌رسد. هنوز معلوم نیست دامنه نوسان شش درصدی چقدر ادامه خواهد داشت و مرحله بعدی افزایش دامنه چه زمانی خواهد بود. کارشناسان معتقدند افزایش تدریجی دامنه نوسان در نهایت به نفع بازار خواهد بود.

11 پاسخ به “افزایش یک درصدی دامنه نوسان در تابلوی اول بورس و فرابورس”

  1. محمد گفت:

    سلام خیلی عالی بود متشکرم..

    ۰
  2. جمال گفت:

    با سلام امید است روزی شاهد معاملات دو طرفه در بازار بورس ایران باشیم

    ۰
  3. مهتاب گفت:

    امیدوارم این سیاست ها بورس را ب جلو حرکت بده.

    ۰
  4. علی گفت:

    با سلام. فواید افزایش دامنه نوسان چیست؟

    ۰
    • سحر جمشیدی گفت:

      سلام دوست عزیز، جهت افزایش کارایی و افزایش نقدشوندگی بازار سرمایه، افزایش یک درصدی دامنه نوسان به‌صورت متقارن در بازار اول شرکت بورس اوراق بهادار تهران و شرکت فرابورس ایران مقرر شد.

      ۰

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عدد را وارد کنید: