انجام معاملات اختیار خرید و فروش در بورس اوراق بهادار

فعالان بازار سرمایه همواره تمایل دارند از ابزارهای مختلفی استفاده کنند تا ریسک معاملاتی خود را به حداقل رسانند؛ یکی از این مقوله‌ها که به تازگی وارد بورس اوراق بهادار تهران شده، اختیار معاملات است؛ در حال حاضر اختیار خرید در بورس اوراق بهادار قابل معامله است و اختیار فروش نیز بزودی قابل معامله خواهد بود. فعالان بازار سرمایه می‌توانند با استفاده از اختیار خرید ریسک فعالیت‌های بورسی خود را کاهش دهند و در این حوزه به سرمایه‌گذاری بپردازند.

این اختیارات در راستای کاهش ریسک سرمایه‌گذاری به فعالان بازار سرمایه کمک خواهد کرد و سهامداران می‌توانند در معاملاتی که از ریسک بالایی برخورد است، از اختیار معاملات استفاده کنند. با توجه به اینکه قراردادهای اختیار معامله به دو دسته اختیار خرید و فروش طبقه‌بندی می‌شوند، در ادامه به ویژگی‌های خرید و فروش اختیار معاملات اشاره خواهیم کرد.

توافقی برای آینده!

به صورت کلی اختیار معامله، قراردادی دوطرفه بین خریدار و فروشنده است و بورس اوراق بهادار اختیار معاملات سهام شرکت‌های مختلف بورسی را تعیین می‌کند؛ بر اساس این قرار داد، خریدار قرارداد حق دارد که مقدار معینی از دارایی مشخص شده در قرارداد را با قیمت معین و در زمانی مشخص بخرد یا بفروشد؛ به این معنا که دو طرف توافق می‌کنند در آینده معامله‌ای انجام دهند.

در اختیار معامله این موضوع بسیار حائز اهمیت است که در این معامله، خریدار اختیار معامله، در ازای پرداخت مبلغ معینی، حق خرید یا فروش دارایی مندرج در قرارداد را در زمانی مشخصی با قیمتی که هنگام بستن قرارداد تعیین شده است، به دست می‌آورد. این در حالی است که از طرف دیگر، فروشنده قرارداد اختیار معامله، در مقابل اعطای این حق به خریدار با دریافت مبلغ معینی هنگام عقد قرارداد، بر اساس مفاد قرارداد، آماده فروش دارایی مذکور است. در این میان دارنده قرارداد خریدار در اعمال حق خود مختار است و هیچ تعهد و الزامی ندارد.

در صورت صرف ‌نظر او از اجرای قرارداد، مبلغی را که در ازای این حق، پرداخته است از دست می‌دهد؛ اما از طرف دیگر فروشنده در صورت خواست خریدار، مجبور به اجرای قرارداد است.

قرارداد اختیار معامله اساساً برای کاهش ریسک ابداع شده است. اما به دلیل دارابودن ویژگی اهرمی این ابزار، عموماً استفاده آن در بازارها برای معاملات پر ریسک صورت می‌گیرد. بنابراین توصیه می‌شود سرمایه‌گذاران پیش از اقدام به انجام معاملات اختیار معامله، حتماً از  شرایط، قوانین و بایدها و نبایدهای آن مطلع شوند.

دانلود ویدیو – کیفیت ۳۶۰p

دانلود ویدیو – کیفیت ۷۲۰p

اختیار خرید

اختیار خرید به حقى براى خرید یک دارائى در قیمت معینى اشاره دارد و سرمایه‌گذاران می‌توانند فقط نسبت به اخذ موقعیت خرید در نمادهای ایجاد شده اقدام کنند؛ به این معنا که فعالان بازار سرمایه بر اساس تحلیل‌های بورسی مختلف، پیش‌بینی می‌کنند.

به عنوان نمونه سهام ایران خودرو از قیمت ۲۷۰ تومان (قیمت تابلو در زمان حال) طی دو ماه آینده با رشد ۳۰ تومانی همراه خواهد شد و به ۳۰۰ تومان می‌رسد. بر اساس این موضوع، فعالان بازار سرمایه می‌توانند اختیار معامله دو ماه آینده سهام ایران خودرو را با قیمت ۱۰ تومان خریداری کنند؛ در صورتی که پس از دو ماه قیمت سهام ایران خودرو ۳۰ تومان یا  بیشتر، افزایش پیدا کرده باشد، سهامداران می‌توانند قیمت ۲۷۰ تومان را بپردازد و سهام را خریداری کنند. در صورتی که قیمت سهام کاهش پیدا کرده باشد، سهامداران صرفاً با زیان ۱۰ تومانی همراه می‌شوند که در ابتدا بابت خرید اختیار معامله خرید پرداخت کرده‌ است.
بنابراین با خرید یک اختیار خرید خودرو، سهامدار حق خرید ۱۰ هزار سهم خودرو را در تاریخ اعمال و با قیمت اعمال خواهد داشت.

به صورت کلی در صورتی که بعد از خریدن یک اختیار معامله قیمت سهام افزایش پیدا کند؛ از آنجا که قیمت اعمال ثابت است، پس ارزش این اختیار خرید بالا مى‌رود و اختیار معامله‌هایی با همان شرایط حالا با قیمت (حق شرط) بالاترى معامله مى‌شوند. به همین ترتیب، اگر قیمت سهام کاهش یابد؛ قیمت اختیار خرید نیز کاهش خواهد یافت. در این میان فعالان بازار سرمایه می‌توانند خود اختیار معامله خرید را تا قبل از رسید به موعد زمانی به فروش نیز رسانند. اختیار خرید یافروش به روشی که در مثال آورده شد، به عنوان ابزار کاهش دهنده ریسک در آینده به شمار می آید، اما با توجه به این موضوع که اختیار معامله در بورس بهادار تهران مقوله‌ای جدید است، پیشنهاد می‌شود سهامداران با اطلاعات کافی و با در نظرگرفتن شرایط به خرید و فروش اختیار معاملات بپردازند و از ریسک‌هایی که نسبت به آن‌ها اطلاع ندارند، بپرهیزند.

معاملات اختیار خرید و فروش با قصد نوسانگیری از ریسک بالایی برخوردار است و نیازمند دسترسی به اطلاعات زیادی است (باید سهامداران به خوبی بر روی تحلیل بازار سرمایه مسلط باشند). لذا معامله این نوع قراردادها به همه افراد توصیه نمی‌شود.

آشنایی با نماد اختیار معامله خرید

در حال حاضر (در دی ماه ۹۵) اختیار معامله خرید برای ۳ شرکت ایران خودرو، فولاد مبارکه اصفهان و ملی صنایع مس ایران درنظر گرفته شده که قابل معامله دربورس اوراق بهادار است. نماد اختیار معامله با افزودن حرف “ضـ” به ابتدای بخشی از نماد شرکت‌های مذکور ایجادمی‌شود. برای مثال: ضخود (اختیار خ خودرو)، ضفملی، ضفولا. نمادها علاوه بر حروف مذکور شامل تاریخ اعمال و قیمت اعمال نیز هستند. به عنوان مثال “اختیارخ خودرو-۳۰۰۰-۱۳۹۵/۱۱/۲۷ (ضخود۰۰۵)” نشان دهنده اختیار خرید خودرو در تاریخ ۱۳۹۵/۱۱/۲۷ با قیمت ۳,۰۰۰ ریال است. قیمت ۳۰۰۰ ریال قیمت مورد پیش بینی شده در تابلوی معاملاتی روز ۲۷ بهمن ۹۵ است.  اما قیمت خرید اختیار خرید ضخود۰۰۵، ۲۵۰ ریال است.

از آنجا که ممکن است در تاریخ اعمال یکسان، قیمت اعمال متفاوت باشد؛ بنابراین یک شرکت بر حسب قیمت اعمال می‌تواند چند نماد معاملاتی داشته باشد. مثال: ضخود۰۰۴ و ضخود۰۰۵

در حال حاضر هر اختیار خرید شامل ۱۰ هزار سهم نماد مورد نظر در تاریخ اعمال است.

معاملات اختیار خرید بدون دامنه نوسانی است.

اختیار معامله خرید, اختیار معامله فروش, اختیار معامله سهام, معاملات بورس اوراق بهادار,
اختیار خرید نماد ضخود۰۰۵- تاریخ اعمال و قیمت اعمال

اختیار فروش

اختیار فروش به دارنده حق می‌دهد که مقدار معینی از دارایی مندرج در قرارداد را با قیمت توافقی در دوره زمانی مشخصی بفروشد. اخذ موقعیت فروش فقط برای بستن موقعیت‌های خرید قبلی اخذ شده، امکان پذیر خواهد بود. درحالی‌که خریدار قرارداد اختیار خرید، به امید افزایش قیمت آن را می‌خرید، خریدار قرارداد اختیار فروش پیش‌بینی می‌کند که قیمت در آینده کاهش خواهد یافت.

به عبارت ساده‌تر اختیار فروش برای زمانی است که فعالان بازار سرمایه بر اساس تحلیل‌های بورسی خود، پیش‌بینی می‌کنند که قیمت سهامی در آینده کاهش پیدا می‌کند.

به عنوان نمونه سهامداران پیش‌بینی می‌کنند که سهام ایران خودرو با قیمت ۲۷۰ تومان طی دو ماه آینده به ۲۵۰ تومان خواهد رسید و ۲۰ تومان قیمت این سهام کاهش پیدا خواهد کرد. در چنین شرایطی سهامداران می‌توانند با پرداخت به عنوان نمونه ۱۰ تومان، اختیار فروش سهام ایران خودرو را خریداری کنند.

این موضوع بسیار حائز اهمیت است که خریدار اختیار فروش، انتظار نزول قیمت سهام را دارد. در حالی که فروشنده انتظار دارد که قیمت سهام به همان نسبت باشد یا افزایش یابد. به صورت کلی با توجه به اینکه اختیار فروش به دارنده آن اجازه فروش سهام در قیمت مقطوع را مى‌دهد، کاهش در قیمت سهام، اختیار فروش را ارزشمندتر مى‌نماید و برعکس، اگر قیمت سهام افزایش یابد، اختیار فروش کم‌ارزش مى‌شود.

در این میان اگر قیمت سهام کمتر از قیمت اعمال باشد، اختیار فروش را ”باقیمت“ گویند. از طرفی ذکر این موضوع نیز بسیار حائز اهمیت است که گاهی از مواقع بهتر است، اختیار فروش باقیمت را قبل از انقضاء اعمال نمود. اگر قیمت سهام بیش از قیمت اعمال باشد، آن اختیار فروش را ”بى‌قیمت“ گویند؛ این نوع اختیار معامله هیچ‌گاه نباید اعمال شود و بالاخره اگر قیمت سهام برابر قیمت اعمال شود، اختیار فروش را ”به قیمت“ گویند.

نحوه اعمال اختیار معاملات

به صورت کلی از نظر نحوه اعمال، اختیار معاملات به دو دسته تقسیم می شوند؛ دسته اول، اختیار معامله آمریکائى است که در هر زمانى از طول دوره خود قابل اعمال است. دسته دوم نیز اختیار معامله اروپائى است که فقط در تاریخ انقضاء قابل اعمال است. در بورس اوراق بهادار تهران قرارداد‌های اختیار معاملات، اختیار معاملات از نوع اروپایی هستند و فقط در سر رسید‌ قابلیت اعمال خواهند داشت.

حجم قرارداد‌های اختیار معاملات

قراردادهای اختیار معامله استاندارد شامل ۱۰ هزار اختیار معامله یک واحدى است؛ به این معنا که اگر سرمایه‌گذار یک اختیار معامله بخرد، در واقع این اختیار معامله نمایانگر اختیار خرید یا فروش ۱۰ هزار سهم است. ذکر این نکته نیز بسیار حائز اهمیت است که اگر سهام شرکت بورسی افزایش سرمایه دهد یا سود سهمى اعلام کند، در تعداد سهام استاندارد قرارداد استثنائى رخ مى‌دهد؛ در این صورت، تعداد سهم‌هایى که توسط قرارداد استاندارد مشخص مى‌شوند، با توجه به تغییر سرمایه شرکت تعدیل مى‌شوند.

به‌عنوان نمونه اگر در مثال قبل شرکت ایران خودرو ۱۵ درصد سود سهمى اعلام کند، تعداد سهم‌هاى قرارداد از ۱۰,۰۰۰ به ۱۱,۵۰۰ سهم تغییر پیدا مى‌کند. به‌علاوه قیمت اعمال نیز (۰٫۸۶۹۵=۱٫۱۵÷۱) تعدیل شده و به نزدیک‌ترین یک‌هشتم قیمت سابق خود (۰٫۸۷۵) گرد مى‌شود.

برای اختیار معاملات از کجا باید شروع کرد؟

به صورت کلی چگونگی اعمال قراردادهای اختیار معاملات به صورت غیر خودکار است و دارندگان موقعیت بازخرید در صورت تمایل به اعمال، باید درخواست اعمال خود را از طریق کارگزاری‌هایی مانند کارگزاری آگاه و مطابق با قرارداد مشتری کارگزار، به اتاق پایاپای اعلام کنند.

در این میان تسویه در قراردادهای اختیار معامله سهام به سه صورت فقط نقدی، اول نقدی بعد فیزیکی و صرف فیزیکی امکانپذیر است. در دوره سه ماهه نخست آغاز معاملات قراردادهای اختیار معامله و در راستای کمک به توسعه بازار قراردادهای اختیار معامله سهام، کارمزد همه ارکان به جز کارگزار، صفر در نظر گرفته شده است.

جمع‌بندی

تاریخچه اختیار معاملات در کشورهای توسعه یافته نشان می‌دهد که این موضوع در راستای کاهش ریسک معاملات و افزایش جذابیت و تنوع در بازار سرمایه راه اندازی شده است؛ با توجه به این موضوع، فعالان بازار سرمایه می توانند در راستای کاهش ریسک معاملاتی خود از اختیار معاملات استفاده کنند و با مراجعه به کارگزاری‌هایی مانند کارگزاری آگاه، درخواست اعمال خود را مطرح سازند. در این میان همان طور که پیش تر مطرح شد، با توجه به تازگی اختیار معاملات، توصیه می شود که سهامداران از خرید و فروش اختیار معاملات قبل از موعد زمانی آن بپرهیزند؛ چون با این اقدام، سهامداران ریسک معاملاتی خود را بسیار افزایش داده‌اند و ممکن است با ضرر و زیانی جبران ناپذیر مواجه شوند.

آیا از کارگزار بورس خود تخفیف نقدی کارمزد، اعتبار و یا وام قرض‌الحسنه دریافت می‌کنید؟!

کارگزاری آگاه به همه مشتریان خود تخفیف نقدی کارمزد، اعتبار و وام قرض‌الحسنه ارائه می‌کند. همچنین ما دوره‌های پیشرفته بررسی بازار با حضور استادان سرمایه‌گذاری برگزار می‌کنیم. اگر تمایل دارید این خدمات توسط کارشناسان ما بصورت تلفنی خدمتتان ارائه شود، لطفاً فرم زیر را پر نمایید.

لطفاً استان، شهر و شهرستان را تایپ کنید. مثال: اردبیل - اصلاندوز - پارس آباد

لطفا صبر کنید

مطالب مرتبط:




51 نظر در مورد مطلب “انجام معاملات اختیار خرید و فروش در بورس اوراق بهادار

    1. سلام دوست گرامی
      تاریخ و قیمت اعمال اختیار معامله جدا از قیمت تابلو و وضعیت سهم است. لذا شما می توانید با قیمت اعمال اختیار خرید خود، حق خرید خود را داشته باشید.

    1. سلام دوست گرامی
      این امر منوط به تصمیمات آتی دربورس است. در صورت اضافه شدن اختیار معامله سایر تمادها، اطلاع رسانی خواهد شد.

  1. سلام دوستان
    اختیار خرید خیلی امکان خوبیه ُ با سرمایه کمتر به راحتی میشه سرمایه گذاری خوب و کم ریسک کرد .
    مطلب مفیدی بود . ممنون

    1. باسلام
      دوست گرامی برای انجام معاملات اختیار می بایست به نزدیکترین شعبه کارگزاری آگاه مراجعه نموده و توافقنامه انجام معاملات اختیار خرید را امضاء نمایید.
      همچنین سفارشات “معاملات اختیار” تنها بصورت حضور در شعبه انجام می گردد.

      با احترام

  2. سلام ضمن تشکر از کارگزاری آگاه
    سوال بهترین سهم برای اولین ورود در دی ماه با توجه به اوضاع موجود نظر شما کدام سهم است (البته برای راهنمایی بهتر برای شروع)؟

  3. موضوع معامله اختیار اهمیت زیادی داشته و قدرت انتخاب بیشتری را در دسترس سهامداران قرارمی دهد. امیدوارم شاهد مطالب بیشتری در این زمینه باشیم. باتشکر.

    1. دوست گرامی
      سهام، اوراق مشارکت، اوراق خزانه، حق تقدم و…. همگی اوراق بهادار محسوب می شوند. لطفا بفرمایید که منظور شما از اوراق بهادار چه نوع اوراقی است؟!

  4. سلام
    آیا این امکان وجو داردبرای اختیار معاملات بصورت اینترنتی در ارتباط بود؟ هر چندرذکر شده اعمال قراردادهای اختیار معاملات به صورت غیر خودکار است .

  5. با سلام ،
    با توجه به اوضاع بورس ایران ،ایا ریسک این اختیار معامله با توجه به نوسانهای قیمتی در ایران ،بیشتر نمیشود ؟؟
    دلیل انتخاب این سه نماد برای شروع این برنامه چی بوده ؟؟

    1. با سلام
      دوست گرامی معاملات خرید و فروش قراردادهای اختیار از نوع سرمایه‌گذاری پرریسک است، ویکی از عوامل افزایش ریسک در اسن نوع اوراق، روند نوسانی قیمت هاست.
      انتخاب این سه نماد، دلایل متعددی می تواند داشته باشد از جمله: میزان شفافیت، حجم معاملات، سابقه شرکت و…..

  6. باسلام
    در قسمت دارایی های نرم افزار آگاه می شود در خصوص تعداد واقعی وسپرده گذاری توضیح بفرمایید بعنوان مثال در بعضی از نمادها تعداد واقعی با تعداد سپرده ارقام آن متفاوت است وهمچنین میانگین قیمت بعداز مدتی تغییر کرده است.
    متشکرم

    1. اگر ناظر مشتری در یک سهم کارگزاری آگاه باشد، تعداد واقعی تعداد سهامی است که فرد از کارگزاری آگاه خریداری نموده و تعداد سپرده‌گذاری تعداد کل دارایی فرد از آن سهم است. بدیهی است که اختلاف تعداد سپرده‌گذاری و تعداد واقعی، تعداد سهامی است که فرد از کارگزاری دیگری خریداری نموده است.

      حال اگر ناظر سهم مشتری در یک نماد کارگزاری دیگری باشد (کارگزاری آگاه ناظر نباشد)، تعداد واقعی مقدار سهامی است که فرد از کارگزاری آگاه خریداری نموده است. در این شرایط تعداد سپرده‌گذاری صفر است و فرد برای مشاهده کل دارایی سهم لازم است به سامانه کارگزار ناظر خود مراجعه نماید.

      بنابراین تعداد واقعی سهم عبارت است از حجم سهامی که مشتری از طریق کارگزاری آگاه خرید کرده است. تعداد سپرده‌گذاری حجم کل سهام مشتری است در صورتی که کارگزاری آگاه ناظر آن باشد.

  7. اگر اختیارخریدی را بخریم
    مثلا قیمت اختیارخرید ۱۰ تومان باشد
    و قیمت کنونی سهم ۳۰۰ تومان باشد

    اگر ۲ ماه بعد قیمت سهم ۳۱۰ تومان بشود، آیا درواقع سودی برای خریدار اختیارمعامله کسب نشده؟

  8. باسلام چندتا سوال داشتم

    ۱-خریدار اختیار فروش و فروشنده اختیار خرید کیست؟ منظورم اینه که مثل آتی سکه هر کس می تونه اختیار خرید مثلا فملی را بخره و بفروشه؟

    ۲-من که اختیار خرید خریدم، می تونم بفروشم و آفستش (تعهد را ببندم) کنم؟

    ۳- آیا اختیار خرید با اختیار فروش آفست میشود؟ یعنی اگراختیار خرید فملی با تسویه ۲۰۰ تومن بخرم می تونم با اختیار فروش ۲۰۰ تومن فملی تسویه اش کنم یا اینکه فقط باید همون اختیار خرید فملی با تسویه ۲۰۰ را بفروشم؟

    ۴-هر قرارداد ۱۰۰۰۰ سهم است پس اگر من بخواهم یک موقعیت باز کنم و قیمت اختیار ۱۰ تومن باشه، باید برای هر موقعیت ۱۰ ضربدر ۱۰۰۰۰ تومن پرداخت کنم؟

    ۵- نحوه دریافت و پرداخت پول در محل شعبه کارگزاری آگاه انجام می شود یا از طریق حساب معاملاتی برداشت و واریز می شود؟

    ممنون

    1. با سلام و ضمن سپاس از سوالات خوبی که پرسیدید.
      دوست گرامی پاسخ سوالات شما به شرح ذیل است:

      ۱- خریدار اختیار فروش و فروشنده اختیار خرید سهامدار عمده و اصلی شرکت است.
      ۲-در حال حاضر خیر
      ۳-در حال حاضر خیر
      ۴- بله کاملاً درسته
      ۵- نحوه پرداخت و دریافت پول همانند خرید سهام است. چنانچه موجودی حساب معاملاتی شما کافی باشد به مقدار ارزش خرید(با احتساب کارمزد) از حساب معاملاتی شما برداشت می گردد ولی اگر حساب معاملاتی شما کافی نباشد میتوانید در شعبه مابقی آن را کارت بکشید.
      برای دریافت پول نیز می بایست در سامانه درخواست دهید تا پول به حساب بانکیتان واریز گردد.

      با تشکر از همراهی شما

  9. نحوه تسویه چگونه تعیین می شود. اگر خریدار اوراق خواستار تسویه نقدی شود ولی فروشنده نپذیرد چه می شود. خوب بود در دستورالعمل صریحا به جانبی که حق انتخاب نوع تسویه را دارد اشاره دقیق می شد. اگر روش تسویه در اختیار ناشر باشد ریسک خریداران به شدت بالا می رود. خوب به هر حال خریداران به خاطر خاصیت لورج ی این اوراق وارد معامله می شوند. و در سررسید طبیعتا پولی برای تسویه فیزیکی ندارند.

  10. سلام
    من میخوام یکشنبه سهام برکت رو خریداری کنم ولی ساعت ۱۲٫۴۰ دقیقه در یک جلسه ای هستم و نمیتونم شخصا این کار رو انجام بدم خواستم ببینم راهی هست که کارگزاری برای من خرید رو انجام بده یا حتما باید به کسی بسپرم ؟

  11. سلام
    بنده مقداری سهام جایزه از شاراک دارم . اما چون کارگزاریم رو از پاسارگارد به اگاه تغیر دادم و نیز از جایزه اطلاع نداشتم هیچ سهمی از شاراک نگه نداشتم تا سهام جایزه به ان بپیوندد.میخواستم ببینم چه طور میتونم این سهام جایزه رو در پرتفوی خود ببینم. و ان روبفروشم. با تشکر از خدماتتون.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>